Szlaga — cmentarz ewangelicki

Szlaga leży w gminie Osiek; istnieje tu osada Szlaga-Młyn. Słownik geograficzny opisuje Szlagę, po niemiecku Schlaga, jako osadę młyńską nad Prusiną, dopływem Czarnej Wody. W tym samym haśle podano, że poczta była w Osieku, a parafia katolicka w Skórczu. Z 221 hektarów osady 52 zajmowała rola, 14 łąki, a 99 las. Stał tu młyn wodny o dwóch gankach i jednym do kaszy, obok niego tartak.

Spis z 1 grudnia 1885 roku wykazał w Szladze 2 domy i 3 gospodarstwa domowe (powiat starogardzki, strona 36, pozycja 113). W tych domach mieszkały 22 osoby, 11 mężczyzn i 11 kobiet, w tym 6 ewangelików i 16 katolików. Te same liczby powtarza Słownik geograficzny, powołując się wprost na rok 1885. W wykazie gmin w kolumnie parafii ewangelickiej stoi przy Szladze ten sam zapis co w kolumnie katolickiej, a ten zapis Słownik rozwiązuje jako Skórcz. Ewangelicy z osady należeli więc do parafii w Skórczu, tak jak katolicy.

Parafię ewangelicką w Skórczu utworzono prowizorycznie 26 grudnia 1846 roku. W ostatecznym kształcie powołał ją dekret inkorporacyjny z 9 października 1855 roku; jej wsie należały dotąd do parafii w Gniewie, Starogardzie i Borzechowie. Około 1890 roku liczyła blisko tysiąc czterysta wiernych i dwanaście cmentarzy.

Karta cmentarza z 30 września 1985 roku stwierdza: „Cmentarz zdewastowany, mogiły zarośnięte trawą, 1 grób z pomnikiem zadbany i czytelny”. W lesie, na lekkim wzgórzu 300 metrów na południe od wsi, leżał wtedy niewielki, liczący 2 ary cmentarz bez ogrodzenia. W karcie naliczono na nim 19 mogił i 2 zdrowe lipy, a jedyny czytelny nagrobek należał do Mathildy Dobrau z domu Böttcher, zmarłej w 1936 roku.

Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. XI, hasło „Szlaga”; Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, Kreis Preußisch Stargard, s. 36, poz. 113; A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, hasło Skurz; wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Osiek; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); karta cmentarza w Szladze, oprac. A. Haase, A. Haase, Gdańsk 1985 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl).