Dziedzictwo › Katalog › Szpęgawsk
Cmentarz · powiat starogardzki
Szpęgawsk — cmentarz poewangelicki
niem. Spengawsken (do 1920); Pangau (1942-1945)
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Spengawsken (do 1920); Pangau (1942-1945)
- Miejscowość
- Szpęgawsk, gm. Starogard Gdański
- Dawny powiat
- Kreis Preußisch Stargard
- Parafia ewangelicka
- najpewniej Kirchspiel Preußisch Stargard (Starogard) [?] - niepotwierdzone w źródle
Szpęgawsk (niem. Spengawsken, do 1920; w latach 1942-1945 zgermanizowana forma Pangau) - wieś na Kociewiu, ok. 7 km na północny wschód od Starogardu Gdańskiego (Preußisch Stargard), na przesmyku między jeziorami Szpęgawskimi. Wzmiankowana od 1341. Przed 1920 leżała w Kreis Preußisch Stargard (rej. gdański, prow. Prusy Zachodnie); w latach 1920-1939 w granicach II Rzeczypospolitej (woj.
pomorskie, tzw. korytarz), 1939-1945 pod okupacją niemiecką. Kociewie było w większości polsko-katolickie; warstwę ewangelicką (luterańsko-unijną) tworzyła niemiecka mniejszość związana z majątkiem ziemskim (dwór klasycystyczny z ok. 1800) i koleją. Z miejscowym dworem wiązał się malarz Eduard Hartung (1866-1939). Cmentarz poewangelicki jest śladem tej niemieckiej mniejszości protestanckiej; parafia ewangelicka najpewniej w Starogardzie [?]. Obiekt nie ma związku z osadnictwem mennonickim (położenie śródlądowe). Nie mylić z pobliskim cmentarzem ofiar zbrodni w Lesie Szpęgawskim (1939-1940).