Dziedzictwo › Katalog › Tawęcino
Cmentarz · powiat lęborski
Tawęcino — cmentarz ewangelicki
niem. Tauenzin
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Tauenzin
- Miejscowość
- Tawęcino, gm. Nowa Wieś Lęborska
- Dawny powiat
- Kreis Lauenburg i. Pomm. (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
- Powiat dziś
- lęborski
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- nieczynny cmentarz poewangelicki
Cmentarz ewangelicki w Tawęcinie leży w gminie Nowa Wieś Lęborska. Dziś teren zarasta krzewami; zostały rozproszone ślady nagrobków rodzinnych i podstawy krzyży.
Tawęcino — do 10 marca 1945 roku Tauenzin — leżało w powiecie lęborskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. W starszych zapisach wieś występuje jako Tawczin (1397) i Tauenzien (1575).
W 1784 roku Tawęcino leżało półtorej mili na północ od Lęborka; obok folwarku mieszkali dwaj gospodarze, sześciu zagrodników i nauczyciel, był młyn wodny, karczma i kuźnia. W obrębie dóbr na polach leżały folwark Carlkow i chata Gostentin — razem 19 dymów. Przy wsi rósł mały las brzozowy i świerkowy i były dwa stawy; mieszkańcy należeli do parafii w Salinie (Saulin).
Słownik geograficzny w latach osiemdziesiątych XIX wieku odnotował we wsi 415 mieszkańców, w tym 11 katolików. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku w obwodzie dworskim Tauenzin odnotowano wśród mieszkańców 392 ewangelików i 1 katolika. W tym samym spisie katolików przypisano do parafii w Lęborku, a urząd stanu cywilnego wskazano w Zwartowie (Schwartow). Wieś była siedzibą obwodu urzędowego, do którego należały Bonswitz, Küssow i Reckow.
Własnego kościoła ani parafii Tawęcino nie miało. Z dniem 1 stycznia 1902 roku Tawęcino z folwarkami Evertshof, Gossentin i Karlkow wypisano z parafii salińskiej i włączono do nowej parafii w Zwartowie. W Zwartowie parafię erygowano dokumentem z 14 i 23 listopada 1901 roku, a wikariusze prowadzili tamtejszą placówkę od 1889 roku. W wykazie Müllera z 1912 roku parafia Salino obejmuje Groß i Klein Schwichow, Schlackow, Lantow, Garkewitz, Saulincke, Mirsinkow, Rybke i Damerkow, bez Tawęcina.
Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś jako miejsce kazań parafii w Zwartowie, oddalone od Zwartowa o 5 kilometrów, a dla całej parafii podaje 2240 dusz. Pastorem był Paul Klopsch.
W 1945 roku wieś leżała na trasie marszu śmierci więźniów obozu Stutthof. Drzewiecki wymienia Tawęcino wśród ośmiu miejscowości, w których urządzono dla nich obozy ewakuacyjne. Po wojnie ludność niemiecką wysiedlono.
Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, rocznik 1901; F. Schultz, „Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern”, Lauenburg i. Pom. 1912; E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, cz. II, Stettin 1912, s. 260–262; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1082; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 113–114.
Fotografie
















Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie wskazane przez autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, potwierdzony ortofoto/NMT GUGiK)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — Tawęcino - Tauenzin
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XII, hasło „Tanczyno”
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1082
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 113–114
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, Stettin 1912
- Program opieki nad zabytkami Gminy Nowa Wieś Lęborska na lata 2023–2026, uchwała nr LVIII/610/23 Rady Gminy Nowa Wieś Lęborska z dnia 9 lutego 2023 r., Dz. Urz. Woj. Pom. 2023, poz. 1108, s. 52
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0634
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka