DziedzictwoKatalog › Tczew

Zbór · powiat tczewski

Tczew — zbór baptystyczny (kolebka baptyzmu na Pomorzu)

niem. Dirschau — evang. Kirche (dawny kościół podominikański, dziś rzymskokatolicki pw. św. Stanisława Kostki)

Rodzaj
zbór (dawny ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Dirschau — evang. Kirche (dawny kościół podominikański, dziś rzymskokatolicki pw. św. Stanisława Kostki)
Miejscowość
Tczew
Dawny powiat
Kreis Dirschau
Po 1945
przejęty przez inne wyznanie
Dziś
obiekt baptystyczny / inne wyznanie protestanckie

Tczew (niem. Dirschau), Kreis Dirschau, rejencja gdańska, Prusy Zachodnie; w latach 1920–1939 w granicach II RP (woj. pomorskie). Obiekt to gotycki kościół podominikański z XIV w. (pierwotnie pw. NMP, potem św. Mikołaja); po kasacie klasztoru zamieniony na szkołę, a w 1852 wyremontowany i przekazany ewangelikom. Do 1945 służył jako zbór ewangelicki — w międzywojniu w ramach superintendentury Tczew-Starogard Kościoła Ewangelicko-Unijnego (ewangelicy unijni, nie luteranie sensu stricto). Niemiecka gmina ewangelicka była liczna: 728 wiernych w 1816, 5969 w 1900, ok.

7466 (ok. 43%) w 1910; po 1920 zmalała (w 1939 Niemcy ok. 9% mieszkańców). Po 1945 kościół wrócił do katolików — dziś rzymskokatolicki kościół filialny pw. św. Stanisława Kostki (rejestr zabytków nr 431, 4 I 1972). Współczesny ewangelicki zbór w Tczewie (kaplica ks. M. Lutra) jest filiałem parafii w Sopocie.

Położenie: 54,0901° N, 18,7994° E — Kaszuby wschodnie / Kociewie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Kościół św. Stanisława Kostki w Tczewie — Wikipedia (historia: dominikanie, remont 1852, użytkowanie ewangelickie do 1945, superintendentura Tczew-Starogard, rejestr zabytków nr 431)
  2. Tczew — Wikipedia (kaplica ks. M. Lutra, zbór jako filiał parafii w Sopocie, ~43% protestantów w 1910)
  3. Dirschau (Tczew) — niemiecka Wikipedia (liczby ewangelików 1816/1900/1910, 1921 Niemcy ~4600, 1939 ~9%)
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.