Dziedzictwo › Katalog › Toliszczek
Cmentarz · powiat wejherowski
Toliszczek — cmentarz poewangelicki
niem. Burgsdorf
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Burgsdorf
- Miejscowość
- Toliszczek, gm. Gniewino
- Dawny powiat
- Lauenburg i. Pom.
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Gnewin (Gniewino), okręg kościelny Lauenburg
- Po 1945
- zachowany jako ewangelicki
- Dziś
- cmentarz ewangelicki, nieczynny (relikt)
Toliszczek (kaszb. Toliszczk, niem. Burgsdorf) — dawny majątek/folwark szlachecki powstały ok. 1810–1820 z połączenia gruntów. Przed 1945 r. leżał w Kreis Lauenburg i. Pom. (rejencja koszalińska, prowincja Pomorze), w okręgu urzędowym (Amtsbezirk) Kolkau; jako samodzielna gmina Burgsdorf został 1 I 1936 włączony do gminy Bychow (Bychowo). Mieszkańcy w większości ewangelicy należeli do parafii ewangelickiej (Kirchspiel) w Gnewinie (Gniewino), okręg kościelny Lauenburg; katolicy do parafii w Wierzchucinie [?]. W 1869 r.
folwark liczył ok. 84 osób, niemal wyłącznie ewangelików [?]. Własnego kościoła ani kaplicy brak — miejscowość miała jedynie niewielki cmentarz ewangelicki. Właściciele m.in. F. Retzlaff (1869), rodzina von Lützow, kpt. P. Mielke (1903/1908). Po 1945 r. wieś polska; cmentarz opuszczony — na zalesionej kępie wśród pól na północny wschód od wsi zachowały się nieliczne, zniszczone nagrobki (kamienne obramowania, podstawy krzyży, płyty bez inskrypcji).
Źródła
- Bychowo (Gniewino) — de.wikipedia (Burgsdorf/Toliszczek, Amtsbezirk Kolkau, eingemeindung 1936, ludność, parafie Gnewin/Wierzchucino)
- Toliszczek — en.wikipedia (nazwa kaszubska/niemiecka, część obrębu Bychowo)
- Dwór Toliszczek — dipp.info.pl (historia majątku, właściciele, losy)
- Toliszczek (woj. pomorskie) — FotoExploracje (opis i stan cmentarza)
- Provinz Pommern — Orte Kreis Lauenburg (Burgsdorf, Amtsbezirk)
- Cmentarz Gniewino (Gnewin) — Find a Grave (cmentarz parafii ewangelickiej Gnewin)
- BIP Urząd Gminy Gniewino — Toliszczek