DziedzictwoKatalog › Toliszczek

Cmentarz · powiat wejherowski

Toliszczek — cmentarz poewangelicki

niem. Burgsdorf

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Burgsdorf
Miejscowość
Toliszczek, gm. Gniewino
Dawny powiat
Lauenburg i. Pom.
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Gnewin (Gniewino), okręg kościelny Lauenburg
Po 1945
zachowany jako ewangelicki
Dziś
cmentarz ewangelicki, nieczynny (relikt)

Toliszczek (kaszb. Toliszczk, niem. Burgsdorf) — dawny majątek/folwark szlachecki powstały ok. 1810–1820 z połączenia gruntów. Przed 1945 r. leżał w Kreis Lauenburg i. Pom. (rejencja koszalińska, prowincja Pomorze), w okręgu urzędowym (Amtsbezirk) Kolkau; jako samodzielna gmina Burgsdorf został 1 I 1936 włączony do gminy Bychow (Bychowo). Mieszkańcy w większości ewangelicy należeli do parafii ewangelickiej (Kirchspiel) w Gnewinie (Gniewino), okręg kościelny Lauenburg; katolicy do parafii w Wierzchucinie [?]. W 1869 r.

folwark liczył ok. 84 osób, niemal wyłącznie ewangelików [?]. Własnego kościoła ani kaplicy brak — miejscowość miała jedynie niewielki cmentarz ewangelicki. Właściciele m.in. F. Retzlaff (1869), rodzina von Lützow, kpt. P. Mielke (1903/1908). Po 1945 r. wieś polska; cmentarz opuszczony — na zalesionej kępie wśród pól na północny wschód od wsi zachowały się nieliczne, zniszczone nagrobki (kamienne obramowania, podstawy krzyży, płyty bez inskrypcji).

Położenie: 54,7500° N, 18,0203° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Źródła

  1. Bychowo (Gniewino) — de.wikipedia (Burgsdorf/Toliszczek, Amtsbezirk Kolkau, eingemeindung 1936, ludność, parafie Gnewin/Wierzchucino)
  2. Toliszczek — en.wikipedia (nazwa kaszubska/niemiecka, część obrębu Bychowo)
  3. Dwór Toliszczek — dipp.info.pl (historia majątku, właściciele, losy)
  4. Toliszczek (woj. pomorskie) — FotoExploracje (opis i stan cmentarza)
  5. Provinz Pommern — Orte Kreis Lauenburg (Burgsdorf, Amtsbezirk)
  6. Cmentarz Gniewino (Gnewin) — Find a Grave (cmentarz parafii ewangelickiej Gnewin)
  7. BIP Urząd Gminy Gniewino — Toliszczek
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.