Tursko — cmentarz ewangelicki

Cmentarz ewangelicki w Tursku, w gminie Miastko, leży w lesie niedaleko pałacu; obok, jako osobne założenie, znajduje się cmentarz rodowy von Zitzewitzów, właścicieli dóbr. Cmentarz zachował się w dobrym stanie. Daty założenia cmentarza źródła drukowane nie podają, choć notują wieś.

Tursko, po niemiecku Turzig, do 1945 roku należało do powiatu miasteckiego (Kreis Rummelsburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej. Była to wieś szlachecka, od XVI wieku w posiadaniu rodu von Zitzewitz. Pałac wzniesiono około 1900 roku dla Alberta von Zitzewitza. Dziś mieści się w nim specjalny ośrodek szkolno-wychowawczy. Własnego kościoła Tursko nie miało. Przed 1945 rokiem ewangelicy z Turska należeli do parafii w Dretyniu (Treten), katolicy — do parafii w Miastku.

W 1818 roku Tursko liczyło 120 mieszkańców; spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał je w dwóch wierszach, osobno gminę i osobno majątek. W gminie wiejskiej (strona 162, pozycja 43) naliczono 113 osób, wszystkie wyznania ewangelickiego; w obwodzie dworskim (strona 166, pozycja 117) 224 mieszkańców, także samych ewangelików. Oba wiersze wskazują urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy w Treten. W marcu 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona. Po wojnie Turzig przeszło do Polski jako Tursko.

Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku majątek rycerski Tursko, po niemiecku Turzig, należał do von Zitzewitza-Bornzin, mieszkającego w Borzęcinie, po niemiecku Bornzin; dzierżawcą majątku był Petrich.

Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Tursko, po niemiecku Turzig, miało nauczyciela i było przypisane do kościoła w Broczynie (Brotzen) — filii Dretynia — w synodzie sławieńskim.

W 1879 roku majątek liczył 1333,90 hektara i miał młyn. W 1905 i 1911 roku właścicielem Turska był Albrecht von Zitzewitz, major w stanie spoczynku i członek pruskiej Izby Panów. W 1928 roku majątek liczący 1564 hektary należał do Egberta von Zitzewitza.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. W opisie pałacu pada imię Albert, a w księgach adresowych majątków z 1905 i 1911 roku — Albrecht.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 810; P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 133; „Pałac Tursko — historia i właściciele”, Dwory i Pałace Polski; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Rummelsburg, s. 162–163, pozycja 43, i s. 166–167, pozycja 117; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); opis terenowy — dipp.info.pl i powiatbytowski.pl; Wikipedia niemiecka, hasło „Tursko (Miastko)”; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 152–153; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 162–163; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 287.