Dziedzictwo › Katalog › Wielichowo
Cmentarz · powiat słupski
Wielichowo — cmentarz ewangelicki
niem. Friedrichsthal
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Friedrichsthal
- Miejscowość
- Wielichowo, gm. Słupsk
- Dawny powiat
- Kreis Stolp (Landkreis Stolp), Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Groß Brüskow (Bruskowo Wielkie), Kirchenkreis Stolp-Stadt, prowincja pomorska Kościoła unijnego staropruskiego (Altpreußische Union)
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- Cmentarz ewangelicki (nieczynny)

Cmentarz w Wielichowie, po niemiecku Friedrichsthal, założono w północno-wschodniej części wsi, po południowej stronie nasypu linii kolejowej Słupsk–Ustka. Cały teren obsadzono świerkami, które w większości przetrwały; nieliczne pozostałości nagrobków wskazują, że zagospodarowanie było dość nieregularne, bez widocznego przebiegu alejek. Najstarszym datowanym nagrobkiem był żeliwny krzyż rolnika Franza Alberta Rahna z 1911 roku.
W 1994 roku w północno-wschodniej części cmentarza udokumentowano żeliwny krzyż z inskrypcją pochówku z 1937 roku — o kształcie i wzorze takim samym jak krzyże w Klukach w gminie Smołdzino i w Lubuniu w gminie Kobylnica. Był to wzór zastrzeżony, wykonywany przez jednego rzemieślnika ze Słupska nazwiskiem Burow.
Po 1945 roku cmentarz opuszczono wraz z wysiedleniem ludności niemieckiej.
Wielichowo było kolonią w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, na północny zachód od Słupska. Przed 1945 rokiem należało do gminy Groß Brüskow (Bruskowo Wielkie), a jego mieszkańcy byli w większości ewangelikami, członkami Kościoła Unii Staropruskiej. Własnego kościoła ani kaplicy wieś nie miała — wcielono ją do parafii ewangelickiej w Groß Brüskow, w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto.
Parafia macierzysta wraz z filią w Swołowie (Schwolow) liczyła w 1940 roku 1238 wiernych, a księgi metrykalne prowadziła od 1780 roku.
Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego podaje „Wielichowo (dawna nazwa: Überlauf)”, ale według W. Iwickiego („Toponimia byłego powiatu słupskiego”, Gdańsk 1993) Überlauf to sąsiednie Gałęzinowo, a Wielichowo nosiło nazwę Friedrichsthal. Księga adresowa powiatu słupskiego z 1914 roku prowadzi Friedrichsthal pod Bruskowem Wielkim i Überlauf jako dwie odrębne miejscowości, każdą pod własnym hasłem.
Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, hasło Wielichowo; W. Iwicki, „Toponimia byłego powiatu słupskiego”, Gdańsk 1993; „Neues Adreßbuch der Stadt Stolp i. P.”, Stolp i. P. 1914, s. 348, 355.
⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912
- K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0701
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka