Dziedzictwo › Katalog › Wielkie Walichnowy
Cmentarz · powiat tczewski
Wielkie Walichnowy — cmentarz poewangelicki
niem. Groß Falkenau
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Groß Falkenau
- Miejscowość
- Wielkie Walichnowy, gm. Gniew
- Dawny powiat
- Kreis Marienwerder [?]
- Parafia ewangelicka
- nieustalona [?] — luterańska parafia dla rdzennych ewangelików najpewniej w Gniewie (Mewe); do weryfikacji
- Po 1945
- zachowany jako ewangelicki
- Dziś
- cmentarz mennonicki (zabytkowa nekropolia)
Wielkie Walichnowy (niem. Groß Falkenau) — wieś lokowana na prawie chełmińskim w 1379 r. w komturstwie gniewskim, na Nizinie Walichnowskiej nad Wisłą (Kociewie). Rdzeń wsi był polsko-katolicki: kościół parafialny św. Jana Chrzciciela (poł.
XIV w.) w okresie reformacji przez ok. 30 lat pozostawał w rękach protestanckich, po czym wrócił do katolików. Warstwę protestancką tworzyli natomiast osadnicy olęderscy — mennonici (wspólnota anabaptystyczna, odrębna od luteran i ewangelików unijnych), po których zachował się XIX-wieczny cmentarz mennonicki z charakterystycznym żeliwnym ogrodzeniem i kamiennymi nagrobkami. Obiekt CM-0105 to właśnie ten cmentarz mennonicki, wstępnie błędnie opisany jako „poewangelicki". Przynależność do gminy mennonickiej (prawdopodobnie Montau/Mątawy [?]) oraz luterańska parafia rdzennych ewangelików wymagają jeszcze potwierdzenia.
Źródła
- Wielkie Walichnowy — Wikipedia (pl): nazwa niem. Groß Falkenau, kościół św. Jana Chrzciciela, XIX-w. cmentarz mennonicki, historia wsi, ludność 2011
- Parafia św. Jana Chrzciciela w Wielkich Walichnowach — Wikipedia (pl): diec. pelplińska, zasięg parafii
- Wielkie Walichnowy (Gross Falkenau) — fotopolska.eu: potwierdzenie cmentarza mennonickiego jako obiektu, nazwa niemiecka