Dziedzictwo › Katalog › Wilkowo

Cmentarz · powiat kwidzyński

Wilkowo — cmentarz ewangelicki

niem. Wilkau

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Wilkau
Miejscowość
Wilkowo, gm. Gardeja
Dawny powiat
Kreis Marienwerder (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
kwidzyński
Po 1945
nieczynny
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Wilkowo leży w gminie Gardeja, w powiecie kwidzyńskim. Tutejszy cmentarz ewangelicki ujmuje wojewódzka ewidencja zabytków pod pozycją 400 arkusza gminy Gardeja: leży za wsią, po wschodniej stronie drogi z Wilkowa do Trumiej, na działce numer 252/4.

Gminny program opieki nad zabytkami gminy Gardeja na lata 2020–2023 wymienia go jako nieczynny cmentarz ewangelicki z początku XIX wieku; jest nieczytelny w terenie, zalesiony, zaniedbany i zachowany szczątkowo.

W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej notował tę wieś pod nazwą Wilkau, jako folwark majątku rycerskiego Pawłowo (Paulsdorf). Było tu pięć prywatnych domów mieszkalnych i 90 mieszkańców, w tym 72 ewangelików i 18 katolików. Ewangelicy należeli do parafii w Trumiejach (Groß Tromnau), katolicy — do parafii w Szynwałdzie (Groß Schönwalde); folwark należał do okręgu szkolnego w Trumiejach.

Inną wsią jest Wilkowo Nowowiejskie (po niemiecku Villkow) w dawnym powiecie lęborskim.

Źródła: wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gardeja, pozycja 400 (Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku); Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Gardeja na lata 2020–2023 (uchwała nr XXII/146/2020 z 28 października 2020 roku); E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Gdańsk 1868, s. 112–113.

Położenie: 53,6205° N, 19,1245° E Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Gardeja, stan 29 VIII 2026, poz. 400
  2. Wojewódzka ewidencja zabytków województwa pomorskiego
  3. Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Gardeja na lata 2020–2023 (uchwała nr XXII/146/2020 z 28 X 2020)
  4. E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Gdańsk 1868, s. 112–113

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1072
Stan weryfikacji
wymaga sprawdzenia w terenie
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.