Włynkowo — cmentarz ewangelicki

Dawny cmentarz ewangelicki Włynkowa leży w znacznej odległości od zabudowań, na wschód od wsi, w lesie nieopodal zakola Słupi; prowadzi do niego droga polna od zachodu, a sąsiaduje z uprawami leśnymi i polami. Ma kształt prostokąta, który podkreśla zachowany graniczny starodrzew świerkowy, a jego wschodnią i zachodnią granicę znaczy niewysoki wał z ciosów kamiennych. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego z 2013 roku opisuje teren zdominowany przez samosiew drzew i krzewów, głównie sosnowy; z nagrobków pozostało według niej tylko kilka elementów kamiennych, wśród nich postument z fragmentem podstawy żeliwnego krzyża, udokumentowany w 1994 roku. Wystawa z 2020 roku podaje, że zachowało się wiele elementów nagrobków — przede wszystkim postumenty pod krzyże żeliwne, ale i same krzyże z porcelanowymi tabliczkami inskrypcyjnymi.

Miejsce zostało upamiętnione, a jego granice wyznaczono tabliczkami informacyjnymi. Rainer Steingräber, przewodniczący Stolper Heimatkreise e.V., stowarzyszenia dawnych mieszkańców powiatu słupskiego, wymienia Włynkowo wśród miejsc, w których stowarzyszenie postawiło tablicę pamiątkową. Tablica leży przy dawnym cmentarzu, w lesie; jej polska część głosi: „Tu wśród wiecznej zieleni znajdował się do 1945 roku cmentarz niemieckich mieszkańców Włynkowa”, a niemiecka: „Inmitten ewig grünender Natur befand sich bis 1945 der Friedhof der deutschen Flinkower, deren immerwährendem Gedenken ist diese Tafel gewidmet”. Friedhelm Voll, który mieszkał we wsi jako dziecko, pisze w „Stolper Heft” z 2019 roku, że tablica powstała w maju 2018 roku: przez około dwa lata zabiegała o nią, podejmując jego dawną myśl, Isabel Sellheim. Niemiecki napis ułożył Voll, polski przekład przygotowała Sellheim.

Na skraju dawnego cmentarza stoi wysoki krzyż. Od drogi krajowej nr 210 do wsi jest kilometr, a za jej wschodnim końcem zaczyna się wąska, piaszczysta droga polna, na której rowerzyści muszą miejscami schodzić z roweru. We wsi stoi ponadto kamień z dwujęzycznym napisem „Den Toten von Flinkow zum Gedenken” i „Ku czci zmarłych z Włynkowa”.

Włynkowo, do 1945 roku Flinkow, było wsią rzędówką w powiecie słupskim (Landkreis Stolp), w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1281 roku, w formie Flinco: dziesięcina należała wówczas do kaplicy Mariackiej na zamku, potem do klasztoru premonstratensek w Słupsku, a w 1522 roku dobra klasztorne przejął książę Bogusław X. W 1784 roku Włynkowo, wieś królewskiego urzędu słupskiego, leżało pół mili na północ od Słupska, nad Słupią, przy drodze do Ustki. Mieszkało tu dziesięciu gospodarzy z sołtysem, zagrodnik, siedmiu chałupników-budników i nauczyciel — razem 19 dymów.

Wieś była wcielona do kościoła parafialnego w Słupsku (dziś Mariackiego).

Ludność była ewangelicka, a wieś nie miała własnego kościoła — należała do ewangelickiej parafii świętej Marii w Słupsku, w okręgu kościelnym Słupsk-Miasto. Miała w słupskiej farze własną ławę, tuż obok ławy rady; po wprowadzeniu unii w 1817 roku gmina sama poprosiła, by przy Wieczerzy podawano jej chleb zamiast opłatków. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał tu 779 ewangelików i ani jednego katolika; w 1925 roku mieszkało we wsi 5 katolików, czyli 0,7 procent, a w 1939 roku gmina — razem z Neu Flinkow-Neumühl, czyli Włynkówkiem — liczyła 734 mieszkańców wyznania ewangelickiego w 189 gospodarstwach.

W marcu 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona; ludność wsi wysiedlono potem za Odrę. Friedhelm Voll, wtedy ośmioletni, podaje, że jego rodzinę i prawie wszystkich mieszkańców wysiedlono 13 listopada 1945 roku.

Źródła: „Zapomniane cmentarze Gminy Słupsk. Inwentaryzacja — rewaloryzacja — upamiętnienie”, wystawa Stowarzyszenia „Słupia”, tekst A. Stachowiak, Swołowo 2020 (program NID „Wspólnie dla dziedzictwa”); pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, 2013, hasło Włynkowo, s. 199; W. Bartholdy, „O Stolpa, du bist ehrenreich…”. Kulturgeschichtliche Beiträge zur Kirchen- und Stadtgeschichte von Stolp, Stolp 1910; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 931–932; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Flinkow; R. Steingräber (Stolper Heimatkreise e.V.), korespondencja z autorem atlasu, 29 października 2026 roku; F. Voll, „Tafel zur Erinnerung an den früheren deutschen Friedhof in Flinkow”, „Stolper Heft” 2019, s. 82–84.