Dziedzictwo › Katalog › Wronkowo

Cmentarz · powiat człuchowski

Wronkowo — cmentarz ewangelicki

niem. Idashof

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Idashof
Miejscowość
Wronkowo, gm. Czarne
Dawny powiat
Kreis Schlochau (Regierungsbezirk Marienwerder, Provinz Westpreußen)
Powiat dziś
człuchowski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
cmentarz osady poewangelicki
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Karta cmentarza we Wronkowie z 30 września 1992 roku ocenia jego stan słowami: „nagrobki usunięte, drzewostan w pełnym rozwoju”. Cmentarz o powierzchni 20 arów leżał około 60 metrów od drogi dojazdowej do osady, po jej wschodniej stronie, pośród pastwisk; czytelne były wtedy granice dawnego układu, fundamenty kamiennego muru o długości 180 metrów oraz 17 mogił, przy których pozostały obramowania i metalowy krzyż z lat 1895 i 1896. Z zieleni zachowało się 19 klonów i jedna lipa w dobrym stanie zdrowotnym.

Cmentarz figuruje w ewidencji konserwatorskiej; w rejestrze zabytków województwa pomorskiego go nie ma.

Wronkowo, po niemiecku Idashof, to dobra w powiecie człuchowskim, założone w 1853 roku. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej opisywał Idashof jako majątek. Notował tu jeden dom mieszkalny i 19 mieszkańców, wszystkich wyznania ewangelickiego.

Słownik geograficzny podaje dla dóbr 1894 morgi obszaru, dziewięć budynków, jeden dom mieszkalny i 19 mieszkańców — wszystkich wyznania ewangelickiego; parafia i poczta mieściły się w Czarnem.

Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku liczy tę miejscowość razem z Adlig Hammerstein w parafii Czarne (Hammerstein) i podaje łącznie 493 ewangelików.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Osada Wronkowo — polskawliczbach.pl; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. III, hasło Idashof; Rejestr zabytków nieruchomych województwa pomorskiego, Narodowy Instytut Dziedzictwa, stan na 30 czerwca 2026 roku; karta cmentarza we Wronkowie, oprac. H. Grecki, 1992 (Narodowy Instytut Dziedzictwa, serwis zabytek.pl); E. Jacobson, „Topographisch-statistisches Handbuch für den Regierungsbezirk Marienwerder”, Danzig 1868, s. 134–135; „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 79.

Położenie: 53,6904° N, 16,9714° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (ewidencja NID (zabytek.pl), punkt obiektu cmentarz-ewangelicki-920380)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Osada Wronkowo — polskawliczbach.pl
  3. Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902
  4. „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 79

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0483
Stan weryfikacji
do dalszego sprawdzenia w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.