Dziedzictwo › Katalog › Wrząca

Cmentarz · powiat słupski

Wrząca — cmentarz ewangelicki

niem. Franzen

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Franzen
Miejscowość
Wrząca, gm. Kobylnica
Dawny powiat
Kreis Schlawe i. Pom., Regierungsbezirk Köslin, Prowincja Pomorze (nie Kreis Stolp)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
zdewastowany
Dziś
Dawny cmentarz ewangelicki (ruina)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Kółko wskazuje położenie obiektu. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz dla Wrzącej założono na zachód od wsi, w znacznej odległości od zabudowań; prowadziła do niego droga polna, która okalała go też od południa. Cmentarz ma kształt wydłużony, a ten wąski pas terenu sztucznie wywyższono i obsadzono dębami i świerkami. Dziś zieleń cmentarza zlała się w jedno z sąsiednim zagajnikiem i z zewnątrz trudno powiedzieć, gdzie kończy się cmentarz, a zaczyna zagajnik. Nagrobków przetrwało niewiele, ale nieliczne pozostałości — wśród nich ułamek marmurowego krzyża z napisem wskazującym na pochówek z 1906 roku — świadczą o ich bogatych formach i o pierwotnym rozplanowaniu założenia.

Wrząca, po niemiecku Franzen, do 1945 roku leżała w powiecie sławieńskim (Kreis Schlawe) w rejencji koszalińskiej; dziś należy do gminy Kobylnica w powiecie słupskim. Ludność była w przeważającej większości ewangelicka i należała do Kościoła unii staropruskiej. Kościoła ani kaplicy we wsi nie postawiono; Wrząca należała do parafii ewangelickiej w Groß Schlönwitz, czyli w Słonowicach, w okręgu kościelnym Sławno.

Majątek rycerski do 1945 roku pozostawał w rękach von Puttkamerów. W 1818 roku wieś liczyła 215 mieszkańców, w 1939 — około 640.

W marcu 1945 roku wydano nakaz ewakuacji; część mieszkańców wywieziono do Związku Sowieckiego, resztę ludności niemieckiej wysiedlono do 1947 roku. Dziś Wrząca jest wsią rzymskokatolicką, w parafii Słonowice, w diecezji koszalińsko-kołobrzeskiej.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Miejscowości — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 137.

Położenie: 54,3533° N, 16,8797° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt. (mapa topograficzna 1:25 000, arkusz 1667 Kulsow (SLUB 10005663), wydanie 1934 (Hrsg. 1891, bericht. 1934) (znak cmentarza))

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Miejscowości – Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. K. Mazurkiewicz-Palacz, Dawne cmentarze w powiecie słupskim, 2013

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0591
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.