Dziedzictwo › Katalog › Wycinki
Cmentarz · powiat starogardzki
Wycinki — cmentarz ewangelicki
niem. Wittschinken
- Rodzaj
- cmentarz (ewangelicki)
- Nazwa niemiecka
- Wittschinken
- Miejscowość
- Wycinki, gm. Osiek
- Dawny powiat
- Kreis Preußisch Stargard (Regierungsbezirk Danzig, Provinz Westpreußen)
- Powiat dziś
- starogardzki
- Po 1945
- pozostał cmentarzem

Wycinki leżą w gminie Osiek, w powiecie starogardzkim. Urzędowy spis miejscowości rejencji gdańskiej z 1820 roku notuje tu 35 mieszkańców: dwóch luteranów i 33 katolików, przy czym luteranie należeli wówczas do parafii w Nowem (Neuenburg), a katolicy do parafii w Osieku.
Spis z 1 grudnia 1885 roku i Słownik geograficzny zgodnie podają 67 domów mieszkalnych i 467 mieszkańców, w tym 48 ewangelików i 419 katolików. W tych źródłach katolicy należą do parafii w Osieku, a ewangelicy nie do Nowego, lecz do Skórcza. Nie była to jedna zwarta wieś: Słownik wylicza w jej obrębie Małe Wycinki (27 domów, 173 mieszkańców), Markocin (12 domów, 118 mieszkańców) i Wymysłowo (cztery domy, 27 mieszkańców). Całość liczyła 362 hektary, z czego 152 hektary roli ornej, 22 łąk i 14 lasu.
Spis z 1 grudnia 1910 roku zastał tu 78 domów i 531 mieszkańców; po polsku mówiło 500 z nich. W tym spisie wśród 31 osób podających język niemiecki było 27 ewangelików i czterech katolików.
W Wycinkach zachował się cmentarz ewangelicki. Dziś leży w zadrzewieniu, w którym rozpoznać można relikty mogił.
Almanach parafii Prus Zachodnich z 1913 roku zalicza tę miejscowość do parafii Bülowsheide i podaje tu 27 ewangelików (razem z przyległymi osadami).
Źródła: Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen: auf Grund der Materialien der Volkszählung vom 1. Dezember 1885 und anderer amtlicher Quellen, bearb. vom Königlichen statistischen Bureau, Kreis Preußisch Stargard, s. 34, poz. 60 wraz z wykazem osad wchodzących w skład gmin; Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis powszechny z 1 grudnia 1910 roku), Kreis Preußisch Stargard, poz. 73; „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820, s. 74, nr 270; Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902, t. XIV, hasło Wycinki; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 84.
⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna. (Rejestr miejscowości GUGiK (PL-1992 → WGS84) + ewidencja gruntów, 2026-08-17 — środek miejscowości, punkt obiektu do uściślenia w terenie)
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Preußisch Stargard
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Tom XIV, hasło Wycinki
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 84
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0213
- Stan weryfikacji
- wymaga sprawdzenia w terenie
- Pewność ustaleń
- wysoka