Dziedzictwo › Katalog › Żabno

Cmentarz · powiat bytowski

Żabno (gmina Miastko) — cmentarz ewangelicki

niem. Saaben

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Saaben
Miejscowość
Żabno, gm. Miastko
Dawny powiat
Kreis Rummelsburg (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
bytowski
Parafia ewangelicka
Kirchspiel Waldow (Wałdowo) — parafia ewangelicka (luterańska)
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
nieczynny cmentarz poewangelicki (olęderski)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz ewangelicki w Żabnie, w gminie Miastko, przetrwał jako relikt — pozostały nagrobki i żeliwne krzyże.

Żabno, do 1945 roku Saaben, leżało w powiecie miasteckim (Kreis Rummelsburg in Pommern) w rejencji koszalińskiej. Była to wieś czysto chłopska, bez majątku dworskiego, założona w XVI wieku — około 1590 roku — przez ród von Puttkamer. Według opisu Pomorza Ludwiga Wilhelma Brüggemanna z 1784 roku Żabno, po niemiecku Saaben, liczyło 25 ognisk (domostw), miało nauczyciela i było przypisane do kościoła w Wałdowie (Waldow) w synodzie słupskim. Kościoła ani kaplicy tu nie postawiono, ale własny cmentarz wieś założyła. Pod względem kościelnym Saaben należało do parafii ewangelickiej w Wałdowie (Waldow), oddalonym o około 5,5 kilometra na południowy zachód. Nieliczni katolicy podlegali — według stanu z 1932 roku — parafii w Miastku. Urząd stanu cywilnego i okręg urzędowy mieściły się w Ponickel.

Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku zapisał w gminie wiejskiej Saaben 123 ewangelików, katolików nie zapisano. Ludność ewakuowano 3 marca 1945 roku, a zabudowa ucierpiała od ostrzału i pożarów. Miejscowość przeszła do Polski i otrzymała nazwę Żabno. W 2006 roku w pobliskim lesie niemieckie stowarzyszenia z Hamburga i Bad Fallingbostel ufundowały obelisk poświęcony zmarłym z Rolle, Saaben i Wałdowa.

Źródła: L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 805; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Rummelsburg, s. 162–163, pozycja 36; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie).

Położenie: 54,1072° N, 17,1299° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Żabno — Cmentarz ewangelicki (eksploratorzy.com.pl)
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Kummelsburg
  4. L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinter-Pommern”, cz. II, t. 2, Stettin 1784, s. 805

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0626
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.