Zagony — cmentarz ewangelicki

Zagony — do 1945 roku Neufeld, wcześniej Neuenfeld — leżały w powiecie miasteckim (Kreis Rummelsburg in Pommern), w rejencji koszalińskiej i prowincji Pomorze; sąd rejonowy dla wsi mieścił się w Bytowie. Wieś miała własny cmentarz ewangelicki i szkołę, otwartą w 1906 roku, ale nie miała kościoła. W 2014 roku mieszkańcy postawili na cmentarzu kamień pamiątkowy ku czci pochowanych.

W 1917 roku na 116 uczniów miejscowej szkoły 107 stanowili ewangelicy. Liczba mieszkańców wynosiła: 208 osób w 1871 roku, 323 w 1910, 310 w 1939. W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku Zagony należą do obwodu dworskiego Lindenbusch: alfabetyczny skorowidz spisu wymienia Neufeld jako miejsce zamieszkane wewnątrz jednostki numer 87 powiatu miasteckiego. Obwód ten spis przypisuje okręgowi urzędowemu Lubben; liczy w nim 378 ewangelików i pięcioro katolików. Sam Neufeld liczył wtedy, według wykazu osad pod tablicą powiatu na stronie 166, 8 domów mieszkalnych i 64 mieszkańców. Nieliczni katolicy podlegali później parafii w Miastku (Rummelsburg); w 1895 roku własnej parafii w okolicy nie mieli i spis odsyłał ich do miejscowości leżącej w Prusach Zachodnich.

Ewangelicy należeli do parafii w Kołczygłowach (Alt Kolziglow). Parafia ta weszła ostatecznie do powiatu kościelnego bytowskiego (Kirchenkreis Bütow) Kościoła Unii Staropruskiej; sąsiednią parafię w Nożynie (Groß Nossin) Müller zapisuje w synodzie kołczygłowskim od 1817 do 1871 roku. Drogę samej parafii kołczygłowskiej Ernst Müller opisuje tak: parafia „należała wcześniej do synodu słupskiego, przeszła do synodu kołczygłowskiego, a przy zniesieniu tego synodu została doliczona do Bytowa”. W opisie parafii Müller wymienia jako jej kościół filialny Lubben, czyli Łubno, a wśród miejscowości filii — Lindenbusch.

W kościele parafialnym w Kołczygłowach 28 lipca 1847 roku pobłogosławiono ślub Ottona von Bismarcka z Joanną von Puttkamer. Udzielił go tamtejszy proboszcz Ernst Heinrich Wilhelm Sauer, ordynowany na to stanowisko 1 sierpnia 1821 roku i urzędujący do śmierci 14 czerwca 1852 roku. Müller zapisał przy nim krótko, że „w 1847 roku dał w kościele w Alt-Colziglow ślub księciu Bismarckowi”.

W marcu 1945 roku wieś zajęła Armia Czerwona; spłonęły dwa budynki, ludność niemiecką wysiedlono, a nazwę spolszczono.

Źródła: Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gmina Kołczygłowy — Cmentarze; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II, Stettin 1912, s. 69–73; pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, powiat Rummelsburg, s. 160–168, pozycja 87.