Zagórki — cmentarz ewangelicki

Zagórki, po niemiecku Sagerke, od 1937 roku Brackenberg, miały z końcem XIX wieku trzy cmentarze: dwa wiejskie i rodowy właścicieli wsi, rodziny von Boehn.

Cmentarz rodowy von Boehnów leży na zachód od wsi, przy drodze do Wrzącej, w niewielkim zagajniku, przy ówczesnej granicy miejscowości. Do dziś stoi w dobrym stanie kamienny mur ogrodzenia na rzucie prostokąta, z półłukiem od północy i wejściem od południa. Kamiennych pomników nie ma na nim żadnych, widać tylko wkopy poszczególnych mogił.

Oba cmentarze wiejskie założono po drugiej stronie wsi, przy drodze biegnącej na południe, blisko siebie i po przeciwnych stronach jezdni. Ten po zachodniej stronie powstał wcześniej; został zaorany pod nasadzenia szkółki leśnej. Ten po stronie wschodniej założono w drugiej połowie XIX wieku, na co wskazują inskrypcje na nagrobkach; chowano na nim dłużej, a jako teren szkółki leśnej został ogrodzony. W źródłach nie znaleziono rozstrzygnięcia, który z dwóch cmentarzy wiejskich przetrwał w widocznych dziś resztkach.

Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego mówi o Boehnach jako właścicielach od XVIII wieku. Według Pagla Sagerke należało do tej rodziny przed 1470 rokiem, a w latach 1742–1744 Georg von Boehn, kupując obie części wsi, ponownie scalił podzielony majątek, który pozostał w rękach rodu do 1945 roku. Nazwę Brackenberg zaproponował w 1937 roku ostatni właściciel, Ernst von Boehn — od trzech srebrnych psów gończych (Bracken) w herbie rodu.

Według księgi adresowej majątków rycerskich Pomorza z 1879 roku majątek rycerski Zagórki, po niemiecku Sagerke, należał do von Boehna, a dzierżawił go właściciel ziemski Otto Puttkamer, porucznik w stanie spoczynku. W 1879 roku majątek Sagerke liczył 661 hektarów. W 1905 i 1911 roku właścicielem Zagórek był Nikolaus von Boehn, a w 1928 roku Ernst von Boehn; majątek liczył wtedy 825 hektarów, z folwarkiem Augusthof i leśniczówką.

W 1784 roku Zagórki liczyły 17 dymów i miały nauczyciela; były wcielone do kościoła filialnego w Kuleszewie (Culsow), podległego parafii w Sierakowie. W gminie wiejskiej spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku naliczył 160 ewangelików, bez katolików; należeli oni do parafii w Zirchow, dzisiejszym Sierakowie Słupskim, gdzie wykaz pastorów u Ernsta Müllera otwiera Bartholomäus Ketelhut, ordynowany w 1547 roku.

Źródła: P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 189; K. Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 138; E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, Stettin 1912, hasło Zirchow; Gemeindelexikon für die Provinz Pommern. Volkszählung vom 2. Dezember 1895, powiat słupski; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Brackenberg (Sagerke); portal Cmentarze Ziemi Słupskiej, hasło Zagórki; OpenStreetMap, obiekt way/362647474; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 999–1000; „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 176–177; „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 190–191; „Parey's Handbuch des Grundbesitzes im Deutschen Reiche”, t. „Pommern”, 1928, s. 336.