Dziedzictwo › Katalog › Zalesin

Cmentarz · powiat słupski

Zalesin — cmentarz ewangelicki

niem. Salesker Strand

Rodzaj
cmentarz (ewangelicki)
Nazwa niemiecka
Salesker Strand
Miejscowość
Zalesin, gm. Ustka
Dawny powiat
Landkreis Stolp (Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Cmentarz dawnej wsi Zalesin założono na rozstaju dróg, na południowy wschód od zabudowań; dziś leży w lesie. Rozplanowano go na planie kwadratu, z wejściem od północy, które zaakcentowano betonowymi słupkami bramnymi. W części południowo-zachodniej wydzielono kwaterę dziecięcą, a pochówki układano na linii wschód–zachód. Zachowało się pięć żeliwnych krzyży i pięć kamiennych podstaw po krzyżach, sześć nagrobków betonowych i jeden granitowy, pięć betonowych tumb, obrys jednej mogiły oraz dwa filary bramy. Najstarszym datowanym elementem jest żeliwny krzyż Emilie Henriette H., zmarłej 11 czerwca 1865 roku. Z późniejszych zachowały się oczyszczone krzyże żeliwne z lat 1882 i 1927 oraz kamienny nagrobek leśniczego Augusta Storkamanna z 1927 roku (serwis cmentarze.slupsk.pl zapisuje to nazwisko jako Stöckmann).

Monografia wymienia też wygrodzoną kwaterę pochówków sióstr bernardynek i studnię w południowej części cmentarza.

W 2005 roku cmentarz uporządkowano i ogrodzono, postawiono też na nim kamień pamiątkowy; porządki podjęto z inicjatywy mieszkańca Ustki Stanisława Burmana.

Zalesin, po niemiecku Salesker Strand, był nadmorską osadą rybacką wśród lasów, około dwóch kilometrów od morza, w dzisiejszej gminie Ustka. Zalesin należał do ewangelickiej parafii w Duninowie, a jego mieszkańcy byli w większości ewangelikami.

Według serwisu cmentarze.slupsk.pl i usteckiej informacji turystycznej rybacka wieś przetrwała do 1945 roku. Na początku 1946 roku opuszczone domy przejęły siostry benedyktynki samarytanki, które prowadziły tu dom opieki dla dzieci niepełnosprawnych. W 1958 roku mieszkańcy opuścili wieś, gdy znalazła się na terenie poligonu wojskowego.

🟡 Źródła nie zgadzają się w jednym szczególe. Monografia dawnych cmentarzy powiatu słupskiego zapisała, że do 1852 roku mieszkały tu siostry bernardynki, a po ich odejściu osadę opuszczono i rozebrano zarówno budynki mieszkalne, jak i kościół.

Źródła: Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, hasło Zalesin, s. 239; „Zalesin”, cmentarze.slupsk.pl; „Cmentarz w Zalesinie”, ustka.travel; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Saleske, s. 845–851.

Położenie: 54,5480° N, 16,7258° E Pokaż w atlasie →

⚠ Dokładne położenie obiektu nieustalone — pinezka orientacyjna. (cmentarze.slupsk.pl: 54°32.879'/16°43.546' przeliczone na stopnie dziesiętne; zgodne z opisem 'płd-wsch skraj wsi, na rozstaju dróg, w lesie' (książka cmentarna). Do uściślenia.)

Źródła

  1. cmentarze.slupsk.pl
  2. ustka.travel
  3. usmh.ustka.pl

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-1030
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.