Dziedzictwo › Katalog › Zgierz

Cmentarz · powiat słupski

Zgierz — cmentarz ewangelicki

niem. Fichtkaten

Rodzaj
cmentarz poewangelicki
Nazwa niemiecka
Fichtkaten
Miejscowość
Zgierz, gm. Główczyce
Dawny powiat
Kreis Stolp (Prowincja Pomorze, Regierungsbezirk Köslin)
Powiat dziś
słupski
Po 1945
pozostał cmentarzem
Dziś
miejsce pamięci / pomnik (d. cmentarz ewangelicki)
Wycinek niemieckiej mapy topograficznej 1:25 000
Okolica na dawnej mapie — położenie samego obiektu jest przybliżone. Niemiecka mapa topograficzna 1:25 000 z lat około 1900–1940 (Messtischblatt; Mapster / Archiwum Map WIG).

Zgierz, przed 1945 rokiem Fichtkaten, był osadą w powiecie słupskim, w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze; dziś leży w gminie Główczyce. Własnej świątyni ani kaplicy nie miał; pozostał po nim cmentarz. Leży około 400 metrów na południowy wschód od zabudowań, na wschód od głównej drogi z Ciemina do Zgierza, na lekkim wzniesieniu pośród lasu. Gminny program opieki nad zabytkami gminy Główczyce na lata 2024–2027 wymienia go w ewidencji konserwatorskiej jako cmentarz ewangelicki z około 1918 roku. Stoi na nim zdewastowany pomnik ustawiony na kilku stopniach. Mieszkańcy Zgierza potwierdzają, że na początku lat dziewięćdziesiątych XX wieku stał on na swoim miejscu, a pod nim znajdowała się krypta.

W spisie powszechnym z 2 grudnia 1895 roku Fichtkaten nie ma osobnego wiersza, bo nie tworzył gminy. Figuruje w wykazie osad wchodzących w skład jednostek gminnych (Wohnplätze als Theile der Gemeindeeinheiten), przy pozycji 336 — obwodzie dworskim Zezenow (Cecenowo) — obok Bottke i Neu Zezenow, jako „Fichtkathen 1 u. 12”, czyli jeden budynek mieszkalny i 12 mieszkańców (strona 185). Sam obwód dworski liczył 252 mieszkańców, wszystkich ewangelików; spis przypisuje go do parafii, urzędu stanu cywilnego i obwodu urzędowego w Cecenowie. Zgierz należał zatem w 1895 roku do parafii ewangelickiej w Cecenowie, w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto.

Po zajęciu okolicy przez Armię Czerwoną 8 marca 1945 roku ludność niemiecką i słowińską wysiedlono.

Źródła: Zgierz — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim, s. 93; Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie); Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895; Dawne cmentarze w powiecie słupskim, Słupsk 2013, s. 93; Gminny Program Opieki nad Zabytkami Gminy Główczyce na lata 2024–2027 (uchwała nr XVII/137/25 z 28 sierpnia 2025 roku).

Położenie: 54,6404° N, 17,4030° E — pomorskie Pokaż w atlasie →

⚠ Pinezka wskazuje miejscowość, nie sam obiekt — położenie przybliżone. (według danych OpenStreetMap)

Źródła

  1. Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
  2. Gmina Główczyce – Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
  3. Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895
  4. Dawne cmentarze w powiecie słupskim, Słupsk 2013

Metryczka

Identyfikator w atlasie
CM-0800
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
wysoka
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.