Dziedzictwo › Katalog › Żochowo
Cmentarz · powiat słupski
Żochowo — cmentarz ewangelicki
niem. Sochow
- Rodzaj
- cmentarz poewangelicki
- Nazwa niemiecka
- Sochow
- Miejscowość
- Żochowo, gm. Potęgowo
- Dawny powiat
- Stolp (Landkreis Stolp, Regierungsbezirk Köslin, Provinz Pommern; Amtsbezirk Wendisch Karstnitz, od 1939 Ramnitz)
- Powiat dziś
- słupski
- Parafia ewangelicka
- Kirchspiel Lupow (Łupawa), Kirchenkreis Stolp-Altstadt; ostatni niemiecki pastor Gerhard Gehlhoff
- Po 1945
- pozostał cmentarzem
- Dziś
- cmentarz poewangelicki (relikt)
Cmentarz w Żochowie, rozplanowany na planie wydłużonego prostokąta, założono w północnej części miejscowości, po zachodniej stronie dzisiejszej drogi krajowej numer 6. Niewiele po nim zostało, ale dzięki charakterystycznemu położeniu na owalnym wzniesieniu pozostaje czytelny w krajobrazie; prostokątny obwód od zachodu, wschodu i południa znaczy kamienny wał graniczny. W październiku 2013 roku znaleziono nieopodal skupisko zniszczonych nagrobków; zapowiedziano ich powrót na pierwotne miejsce.
W 1784 roku Żochowo, położone nad Łupawą, liczyło osiem dymów. Żochowo, po niemiecku Sochow, należało przed 1945 rokiem do powiatu słupskiego w rejencji koszalińskiej prowincji Pomorze, w okręgu urzędowym Wendisch Karstnitz, od 1937 roku Ramnitz. Ludność była w większości ewangelicka i należała do parafii w Łupawie (Lupow) w okręgu kościelnym Słupsk-Stare Miasto. W 1913 roku wzniesiono tu kaplicę ewangelicką, uszkodzoną w 1945.
Spis parafii pomorskich z 1932 roku wymienia wieś z kaplicą przy parafii w Lupow, 7,5 kilometra od Lupow, a dla całej parafii podaje 4200 dusz. Pastorem był Günther Harder. Wieś liczyła 440 mieszkańców w 1910 roku, 343 w 1933 i 331 w 1939.
Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku wykazał w gminie wiejskiej 23 ewangelików i pięcioro innych chrześcijan; katolików nie zapisano. W obwodzie dworskim spis naliczył 163 ewangelików; katolików również nie zapisano.
8 marca 1945 roku wieś zajęły wojska sowieckie. Ludność niemiecką wysiedlono.
Źródła: pruski spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku; Żochowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim (serwis cmentarze.slupsk.pl); Krystyna Mazurkiewicz-Palacz, „Dawne cmentarze w powiecie słupskim”, Słupsk 2013, s. 166; K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Sochow; L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1006; „Das Evangelische Pommern”, cz. II, Stettin 1932, s. 171.
Pinezka wskazana przez dokumentalistę cmentarzy albo sprawdzona na miejscu. (M. Drzewiecki — położenie ze zbioru autora opracowania „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”; do zbioru M. Drzewieckiego punkt trafił od innej osoby, której autor nie potrafi dziś wskazać (list z 12 października 2026 roku))
Źródła
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie)
- Gmina Potęgowo — Cmentarze ewangelickie w powiecie słupskim
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Stolp
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1006
- K.-H. Pagel, „Der Landkreis Stolp in Pommern”, Lubeka 1989, hasło Sochow
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 171
Metryczka
- Identyfikator w atlasie
- CM-0848
- Stan weryfikacji
- sprawdzony w źródłach
- Pewność ustaleń
- wysoka