Karwieńskie Błota — cmentarz ewangelicki osadników olęderskich
Karwenbruch
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- pucki
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach leży na zachód od zabudowy wsi, wśród zarastających drzewami pól; jego położenie zmierzono w terenie w 2013 roku. Założono go w połowie XIX wieku na planie prostokąta. We wschodniej części stoją ruiny murowanego z cegły grobowca rodzinnego z drugiej połowy XIX wieku, a wokół zachowały się szczątki nagrobków, obramowania mogił i żeliwne krzyże; wśród nich kamień Ernestine Dreske (1846–1929) z wersetem z Księgi Jeremiasza. Cmentarz użytkowano jeszcze w latach czterdziestych XX wieku, a po wysiedleniu ludności niemieckiej opuszczono. Zajmuje dwadzieścia siedem arów. Walter Schröder, urodzony w Karwieńskich Błotach, napisał w liście z 22 października 1998 roku, ogłoszonym w „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, że dwa dzwony cmentarne, które po wojnie zniknęły z cmentarza, odnalazł w 1998 roku na wieży kościoła w Strzelnie (Strellin), około dwunastu kilometrów w linii prostej na wschód. Rozpoznał je po napisie „300 Jahre stand Karwenbruch am 18. Oktober 1899”; po przeciwnej stronie widnieją według listu słowa „weinet nicht”, a nazwa wsi jest zeszlifowana. Cmentarz był według niego w 1998 roku nieczynny, zdziczały i całkiem zarośnięty; stały jeszcze resztki dzwonnicy, zachowało się też kilka nagrobków z kamienia i metalu. Tablica ustawiona przy cmentarzu podaje, że najstarszy z zachowanych nagrobków nosi datę 1858. Rejestr zabytków województwa pomorskiego prowadzi obiekt pod adresem Karwieńskie Błoto Pierwsze j…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych — Wikipedia — audyt workflow
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, spis powszechny z 1 XII 1885, Kreis Putzig — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. III, hasło „Karwieńskie błoto” — źródło drukowane
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- Cmentarz ewangelicki w Karwieńskich Błotach Pierwszych (Wikipedia) — audyt workflow
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, hasło Karwia — źródło drukowane
- Tablica informacyjna przy cmentarzu (fot. A. Godfrejów-Tarnogórska, 28.11.2020) — tablica
- F. Schultz, „Geschichte der Kreise Neustadt und Putzig”, Danzig 1907, s. 576, 578, 582, 583 — źródło drukowane
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 177, pozycja 163 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 39 — źródło drukowane
- A. Klemp, „Protestanci w dobrach prywatnych w Prusach Królewskich od drugiej połowy XVII do drugiej połowy XVIII wieku”, Gdańsk 1994, s. 169 — monografia
- Fotografia nagrobka Ernestine Dreske na cmentarzu w Karwieńskich Błotach, fot. A. Godfrejów-Tarnogórska, 28 XI 2020 — fotografia nagrobka
- „Heimatblatt für die Kreise Neustadt, Putzig, Halbinsel Hela”, nr 18 (1998), s. 6 (list W. Schrödera z 22 października 1998 roku) (Martin-Opitz-Bibliothek, Herne, zbiory cyfrowe) — czasopismo
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.