Hel — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Hel, po niemiecku Hela, leżał w powiecie puckim. 📌 To rybackie miasto przyjęło Reformację wyjątkowo wcześnie i pozostało niemal w całości ewangelickie: Słownik geograficzny notuje tutejszego pastora luterskiego, Henryka, już około 1526 roku — dziewięć lat po wystąpieniu Marcina Lutra. Liczby mówią same za siebie. W 1818 roku mieszkało tu 352 luteran i dwunastu katolików; Słownik przy czterystu mieszkańcach i osiemdziesięciu domach notuje, że są wyznania luterskiego, a katolików tylko czterech; w 1905 roku było już 553 ewangelików i pięćdziesięciu jeden katolików. Katolicy nie mieli tu własnej parafii — należeli do Jastarni. Miasto miało za to własną parafię ewangelicką, w międzywojniu w superintendenturze wejherowskiej; statystyka kościołów ewangelickich Agathona Harnocha z 1890 roku notuje ją — jako „Hela”, diecezja wejherowska — pod patronatem magistratu gdańskiego, z 430 duszami. Kościołem ewangelickim był średniowieczny, ceglany kościół świętych Piotra i Pawła w Nowym Helu; luteranie użytkowali go aż do wysiedlenia ludności niemieckiej z półwyspu w latach 1936–1938. Po wojnie budynek zamieniono na Muzeum Rybołówstwa, które mieści się w nim od 1972 roku. 📌 Dawny cmentarz przykościelny — z nagrobkiem z 1646 roku i obeliskiem ku czci ofiar pierwszej wojny światowej — to dziś ogrodzony teren ekspozycji muzeum. 🟡 W Helu są dwa miejsca o ewangelickim rodowodzie: ten cmentarz przykościelny oraz cmentarz komunalny przy ulicy Kuracyjnej i Dworcowej, gdzie z warstwy niemieckiej …