Nadziejewo — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Nadziejewo, do 1945 roku Hansfelde, to ewangelicka wieś kolonizacyjna założona na przywileju z 1600 roku w dawnym starostwie czarneńskim Korony Polskiej. Przed 1945 rokiem należała do powiatu człuchowskiego: najpierw w rejencji kwidzyńskiej, w latach 1920–1938 do Marchii Granicznej Poznań–Prusy Zachodnie z rejencją w Pile, a od 1938 roku do prowincji Pomorze. Wieś była od początku ewangelicka i taka pozostała: w 1773 roku liczyła 210 mieszkańców, wszystkich tego wyznania. Sto lat później sąsiedztwo katolickie już się tu pojawiło — wykaz gmin z 1 grudnia 1885 roku wykazał 421 mieszkańców, wśród nich 338 ewangelików i 79 katolików. W 1930 roku wieś liczyła 306 osób. Ewangelicy mieli tu własne świątynie: pierwszy, drewniany kościół wzniesiono w 1606 roku, a jego następcę — szachulcowy, z drewnianą wieżą — w 1787 roku, według projektu i rękami gospodarza Daniela Kaatza. To ta wspólnota grzebała swoich zmarłych na tutejszym cmentarzu ewangelickim. Po 1945 roku kościół przejęli katolicy jako świątynię filialną pod wezwaniem świętego Andrzeja. Budowla z 1787 roku spłonęła w 1986 roku i została poświęcona na nowo w 1987. Cmentarz poewangelicki jest dziś nieczynny. 🟡 Status kościelny wsi wymaga jeszcze rozstrzygnięcia, choć dwa świadectwa przemawiają zgodnie. Jeden zapis mówi o samodzielnej parafii ewangelickiej od 1600 roku, tymczasem wykaz z 1885 roku przypisuje tutejszych ewangelików do parafii w Czarnem, a statystyka Agathona Harnocha z 1890 roku — sprawdzona w tabeli parafii,…