Jaromierz — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Jaromierz, po niemiecku Klausfelde, leży w gminie Człuchów. W drugiej połowie XVI wieku była to prywatna wieś szlachecka w województwie pomorskim Prus Królewskich, w granicach dawnego starostwa człuchowskiego — w 1571 roku trzymali ją wspólnie bracia Christof i Michel Hoppe. Po pierwszym rozbiorze w 1772 roku weszła do pruskiego powiatu człuchowskiego w prowincji Prusy Zachodnie, w latach 1920–1938 należała do Marchii Granicznej Poznań–Prusy Zachodnie, a od 1 października 1938 roku do prowincji Pomorze. 🟡 Przynależność rejencyjna po tej ostatniej zmianie pozostaje nierozstrzygnięta. Powiat człuchowski był historycznym pograniczem katolicko-ewangelickim Borów Tucholskich, ale w samym Jaromierzu proporcje były jednoznaczne. Wykaz gmin z 1 grudnia 1885 roku zastał tu ledwie 91 mieszkańców — 82 ewangelików i dziewięcioro katolików — w sześciu domach mieszkalnych (strona 162, pozycja 110); wiersz stoi w dziale obwodów dworskich. Obie parafie mieściły się w Człuchowie, a Harnoch wymienia Jaromierz wśród miejscowości szkolnych tamtejszej parafii ewangelickiej. 📌 Tu zaczyna się rzecz najciekawsza. Wykaz ksiąg metrykalnych Prus Zachodnich podaje, że dla Klausfelde chrzty i śluby zapisywano od 1731 roku, a zgony od 1732 — podczas gdy własne księgi samego Człuchowa zaczynają się dopiero w 1815 i 1816 roku. Zorganizowana wspólnota ewangelicka istniała więc w tej maleńkiej wsi już w latach trzydziestych XVIII wieku, i to ona prowadziła metryki dla okolicy. 📌 Powód podaje Harnoch. W 160…