Wieczywno — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz ewangelicki leżał w dzisiejszym Wieczywnie, osadzie leśnej w gminie Lipnica w powiecie bytowskim, przy drodze wiodącej od szosy Bytów–Człuchów do leśniczówki. Mierzył 30 metrów wzdłuż drogi i około 65 metrów w kierunku południowym, czyli około 2000 metrów kwadratowych; ogrodzenie stanowiły gęsto sadzone świerki. Benedykt Reszka uważa go za najstarszy cmentarz ewangelicki na Gochach. Osada zawdzięcza swój początek hucie szkła, którą w 1788 roku uruchomił tu — jak pisze Reszka — niejaki Piwonka, rodem z Czech. Zakład stanął na gruntach Borowego Młyna i stąd wzięła się jego pierwsza nazwa: „Heydemühlsche Glashütte”, czyli Borowomłyńska Huta Szkła; nie znano jeszcze wtedy ani nazwy Wieczywno, ani późniejszej Ferdinandshof. Wokół huty wyrosła osada licząca około 150 mieszkańców, w większości szklarzy sprowadzonych z krajów niemieckich wraz z rodzinami — pierwsza większa grupa ewangelików na Gochach. Nosili między innymi nazwiska Krüger, Jacob, Krause, Grennert, Braune, Falck, Dremmel, Gutzman i Trapp. Huta pracowała, jak podaje Reszka, do lat sześćdziesiątych XIX wieku. W 1883 roku mieszkało tu 19 ewangelików. Wieczywno należało wtedy do powiatu człuchowskiego w Prusach Zachodnich, a po traktacie wersalskim znalazło się w granicach Polski; większość tutejszych ewangelików wyjechała wówczas na zachód. Cmentarz założyli sami hutnicy, bo w najbliższej okolicy nie było gdzie chować zmarłych. Spoczęli tu robotnicy huty ze swoimi bliskimi, a także ewangeliccy leśnicy z okolic…