Lisewo — cmentarz ewangelicki

Z Wikipedii (PL)

W Lisewie znajduje się cmentarz ewangelicki bez kaplicy; w źródłach nie znaleziono daty jego założenia, wiadomości o losach po 1945 roku ani o dzisiejszym stanie. Lisewo, po niemiecku Lissau, leżało w powiecie człuchowskim, nad Brdą — tam, gdzie rzeka wypływa z jeziora Szczytno — trzy czwarte mili od traktu z Człuchowa do Białego Boru. Wieś należała kolejno do trzech prowincji: Prusy Zachodnie do przełomu 1919 i 1920 roku, Marchia Graniczna Poznań–Prusy Zachodnie w latach 1920–1938, a od 1 października 1938 roku prowincja Pomorze. W źródłach nie znaleziono kościoła we wsi. Wieś należała do gminy kościoła filialnego w Szczytnie, razem ze Szczytnem, Płaszczycą, Zawadą, Pakotulskiem, Pawłówkiem i Pokrzywnicą. Była to świątynia katolicka, którą w 1617 roku arcybiskup Wawrzyniec Gembicki przyłączył do Przechlewa, skąd proboszcz przyjeżdżał z nabożeństwem co trzecią albo co czwartą niedzielę. W wykazie wasali z 1774 roku Lisewo figuruje wśród majątków, które 44-letni Jakub Lipiński, były pisarz grodzki, trzymał w dzierżawie od swojego małoletniego pasierba Feliksa Ludwika Golańskiego. W 1868 roku urzędowy podręcznik rejencji kwidzyńskiej notował w *Lissau* 14 domów mieszkalnych i 150 mieszkańców, w tym 92 ewangelików i 58 katolików. W tym samym podręczniku zapisano, że dzieci należały do okręgu szkolnego *Ziethen*. Słownik geograficzny notuje, że ludność była tu „oddawna niemiecka”, i podaje te same liczby mieszkańców, domów i wyznań, a ponadto 36 budynków ogółem i areał 3022 m…