Wicko — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Wicko (Vietzig) — cmentarz ewangelicki założony w 1895 r. i poświęcony uroczyście 4 listopada 1895 r. Powstał jako druga nekropolia we wsi: pierwszą, urządzoną w 1873 r. wokół kaplicy grobowej rodu von Weiher, porzucono, bo leżała na podmokłym, torfowym terenie. Działkę pod nowy cmentarz odkupiono od Paula Schalka, a pierwszym tu pochowanym był — przez zbieg okoliczności — jego trzynastoletni syn. Spoczywali tu mieszkańcy Wicka, Skarszewa, Górek i Poraju; pochowano ponad 100 osób. W tym samym 1895 r. posadzono lipy tworzące aleję, która wyznacza oś założenia: lewa strona zajęta jest grobami dorosłych, po prawej, zaraz przy wejściu, znajdują się groby dziecięce. Na początku lat 20. XX w. ustawiono na cmentarzu obelisk ku czci żołnierzy z Wicka poległych w I wojnie światowej — wykonany z jednego granitowego głazu na podstawie z polnych kamieni, z wizerunkiem Krzyża Żelaznego, koroną, literą W i datą 1914; tablicę z nazwiskami zniszczono w latach 70. XX w. Dewastacja cmentarza zaczęła się tuż po wojnie — stał się wysypiskiem śmieci, metalowe krzyże i elementy ogrodzeń trafiały na złom, większość nagrobków przepadła. Znajdują się tu również mogiły uciekinierów z Prus Wschodnich z lat 1945/46, zbiorowa mogiła żołnierzy niemieckich oraz pochówek dziewięciu osób spalonych w marcu 1945 r. Dzięki staraniom miejscowego miłośnika historii teren o wymiarach około 50×50 metrów został ogrodzony siatką, oczyszczony z zarośli i jest dziś w dość dobrym stanie, z zachowanymi nagrobkami i czyte…