Czarnówko — cmentarz ewangelicki
Scharnhorst
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Czarnówko, po niemiecku Scharnhorst, to nieduża osada przy drodze łączącej Lębork z Redkowicami i Główczycami, na północnej krawędzi pradoliny Łeby, około 3 kilometrów od Lęborka; przed 1945 rokiem należała do powiatu lęborskiego (Kreis Lauenburg i. Pom.) w rejencji koszalińskiej. W badaniach archeologicznych odkryto cmentarzysko kultury pomorskiej z I–IV wieku przed naszą erą, a wydobyte przedmioty trafiły do Muzeum Archeologicznego w Gdańsku. Wieś przylega od wschodu do Czarnych Gór i nosi nazwę słowiańską, od źródłosłowu „czarny”. Niemiecka nazwa Scharnhorst pojawiła się w XIX wieku, po wojnach napoleońskich, gdy dzierżawca Sydow wykupił gospodarstwa chłopskie oraz zagrody chałupnicze i utworzył z nich folwark; mapa topograficzna z 1876 roku pokazuje Vorwerk Scharnhorst. Folwark nie przynosił zysków i wykupiono go na cele kolonizacji wewnętrznej — w okresie międzywojennym jego ziemie nabyło Pomorskie Towarzystwo Rolnicze, a w 1932 roku rozparcelowano je między 30 gospodarzy. W źródłach nie znaleziono kościoła ani kaplicy w osadzie. Najbliższy kościół ewangelicki stał w Nowej Wsi Lęborskiej — filii parafii w Garczegorzu; jako filię wymieniają ją zgodnie Ernst Müller i Franz Schultz. Związek osady z tamtejszym kościołem widać na zachowanej mapie Czarnówka, na której zaznaczono teren należący do kościoła w Nowej Wsi Lęborskiej. W spisach folwark nie figurował jako osobna gmina ani obwód dworski. Spis powszechny z 2 grudnia 1895 roku, który dzieli powiat na 172 pozycje (mias…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- na podstawie: M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej” — gmina Nowa Wieś Lęborska — opracowanie regionalne
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- M. Drzewiecki, karta „Czarnówko – Scharnhost”; M. Drzewiecki, „Cmentarze Ziemi Lęborskiej”, pozycja 29 — źródło drukowane
- F. Schultz, wyciąg F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912), sekcja A.5 i B.16 (Nowa Wieś jako kościół w parafii Garczegorze) — źródło drukowane
- Ewidencja WEZ/WUOZ, Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy (Czarnówko, fragm. dz. 322L (322h), zabytkowy cmentarz) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895 — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków — scalony wykaz cmentarzy (WEZ/WUOZ 2026-08-29) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, Heft IV: Provinz Pommern, spis powszechny z 1 grudnia 1905 roku — Kreis Lauenburg i. Pomm., gmina wiejska Neuendorf, s. 86, poz. 34; wykaz „Wohnplätze als Teile der Gemeindeeinheiten” s. 87, poz. 34: „Scharnhorst 4 u. 68” — odczyt ze skanu 23.09.2026 — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns von der Reformation bis zur Gegenwart”, cz. II, Stettin 1912, hasło Garzigar, s. 249 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.