Pyszno — cmentarz ewangelicki leśników (Bukowa Góra)
Zerrinerheide
- Rok powstania
- 1837
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- bytowski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki leśników leży na Bukowej Górze nad jeziorem Pysznem, przy szosie z Sierzna do Studzienic, na terenie rezerwatu „Bukowa Góra nad jeziorem Pysznem” w Nadleśnictwie Osusznica. Chowano tu leśników i pracowników królewskiego nadleśnictwa Zerrin, czyli Sierzno, oraz ich rodziny. Do rejestru zabytków wpisano go 29 listopada 1994 roku pod numerem A-1495 jako „cmentarz ewangelicki zasłużonych leśników, na Bukowej Górze, 1837–1939”; ewidencja prowadzi go jako cmentarz ewangelicki w Pysznie w gminie Bytów. Tablica ustawiona na miejscu nazywa go w trzech językach cmentarzem ewangelickim zasłużonych leśników niemieckich i datuje na drugą połowę XIX wieku. Cmentarz jest uporządkowany, prowadzi tędy ścieżka „Szlakiem Otto Smaliana”. Kościoła ani kaplicy przy cmentarzu nie było. Benedykt Reszka pisze, że od 1837 roku jest on miejscem spoczynku leśników i pracowników nadleśnictwa Sierzno oraz ich rodzin; nazywa go jedynym na Pomorzu ewangelickim cmentarzem leśników i najlepiej zachowaną nekropolią na Gochach; jedynym na Pomorzu nazywa go też strona gminy. Według innego opisu pierwszy pochówek odbył się tu w 1874 roku: spoczął wtedy zmarły w tym roku królewski nadleśniczy Otto Heinrich Smalian. Urodzony w 1827 roku w Stralsundzie, był — jak pisze Benedykt Reszka — leśnikiem światowej sławy, twórcą wzoru do obliczania miąższości drewna; według biogramu w „Allgemeine Deutsche Biographie” (R. Heß, 1892) obliczanie miąższości strzały wzorem paraboloidy ściętej, z przekroju gó…
Źródła zewnętrzne
- cmentarz ewangelicki — Zabytek.pl — audyt workflow
- Meyers Orts- und Verkehrs-Lexikon des Deutschen Reichs, t. 2, s. 1223 (hasło „Zerrin 1)”, typ D. Königlich: 476 mieszkańców — liczba potwierdzona) — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902 — źródło drukowane
- Wojewódzka i gminne ewidencje zabytków województwa pomorskiego — scalony wykaz cmentarzy, stan 29 VIII 2026 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Bütow, poz. 45, 62, 63 — źródło drukowane
- B. Reszka, „Ewangelicy na Gochach”, Borowy Młyn — Rumia 2008 — monografia
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Ewangelicki Cmentarz Leśników na Bukowej Górze nad Pysznem — audyt workflow
- Pruski spis powszechny z 2 XII 1895 (Gemeindelexikon für die Provinz Pommern), Kreis Bütow — źródło drukowane
- G. Bronisch, W. Ohle, H. Teichmüller, „Kreis Bütow” (Die Kunst- und Kulturdenkmäler der Provinz Pommern, t. 1), Stettin 1938 — ⚠ druk z okresu narodowosocjalistycznego, cytowany wyłącznie w warstwie inwentarzowej — inwentarz zabytków
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.