Markusy — cmentarz (mennonickie)

Z Wikipedii (PL)

Markusy (po niemiecku Markushof) zaczęły się od dworu krzyżackiego. Wieś założono około 1360 roku jako dwór komturii dzierzgońskiej; brata Walrabego, „Pfleger czum Merkelshove”, wymienia w 1363 roku przywilej Stalewa, a w 1399 roku księga urzędów notuje tu sprzęt mszalny — musiała więc istnieć i kaplica. Na początku XVI wieku wieś stała opuszczona; 3 października 1521 roku król nadał ją dożywotnio wójtowi malborskiemu Melchiorowi Glaubitzowi. Mennonici z Markus należeli do fryzyjskiej gminy w Jeziorze (Thiensdorf). Po rozłamie wywołanym sporem o dopuszczalność małżeństw mieszanych mniejsza grupa wzniosła w 1791 roku w Markusach własny dom modlitwy — budowlę przysłupową z mieszkaniem sługi kościelnego — i utworzyła samodzielną gminę; Harnoch wymienia jeszcze pod koniec dziewiętnastego wieku dwa mennonickie domy modlitwy w tej okolicy, w Jeziorze i w Markusach. 🔴 Dalsze losy budynku podają źródła rozbieżnie: Bernhard Schmid pisze, że w 1865 roku zbudowano zbór na nowo, murowany, inny przekaz mówi, że dom modlitwy zniszczyła wielka powódź żuławska 1888 roku. Postanowiono wówczas wznieść nową świątynię w Preußisch Rosengart (dziś Rozgart) pod warunkiem scalenia gmin Thiensdorf i Markushof, co nastąpiło w 1888 albo 1890 roku — źródła podają obie daty — wraz z przyjęciem nazwy Thiensdorf-Markushof. Dom modlitwy w Markusach nie zachował się. Wspólnota prowadziła własne księgi urodzeń, ślubów i zgonów od 1776 roku, a chrztów od 1800; duplikaty od 1812 roku przechowuje Archiwum Państ…