Sypanica — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Sypanica należy dziś do gminy Prabuty w powiecie kwidzyńskim, a jej dzieje sięgają pierwszej połowy XIII wieku. Pod nazwą Sypenin pojawia się w dokumencie z 1242 roku, pół wieku później zapisywano ją jako Sypmitz, a w czasach pruskich nazywała się Scheipnitz. W 1243 roku Dytryk de Dypenow otrzymał ją od Krzyżaków, a dziesięć lat później Dytryk Stango osadził w Sypanicy, nad jeziorem Orkuskim, lemanów Konrada i Wilhelma, nadając im 20 włók z obowiązkiem podwójnej służby; ich potomkami byli w 1366 roku Bieniek i Jakub. Biskup pomezański Mikołaj wraz z kapitułą podzielili potem wieś i sąsiedni Orkusz na dwie połowy między kilka rodzin, w tym Małgorzatę, wdowę po Andrzeju Stangonie, i jej córkę Elżbietę. W 1386 roku Piotr i Hanusz Stangonowie nadali swojemu słudze Mikołajowi Nietsche cztery włóki na prawie dziedzicznym: miał płacić na Boże Narodzenie cztery grzywny i osiem skojców oraz trzeci fenik kar sądowych, a w zamian był wolny od służby wojennej, od tłoki i od wszelkich podróży. Wieś, licząca 609 ha, z czego 542 pod pługiem, była w XIX wieku w większości ewangelicka i miała własną szkołę ewangelicką, choć parafię katolicką i pocztę miała w Prabutach. Spis powszechny z 1885 roku naliczył tu 49 domów, 68 dymów i 284 mieszkańców, wśród nich 244 ewangelików i 40 katolików; ćwierć wieku później, w spisie z 1 grudnia 1910 roku, było 268 osób, a wśród mieszkańców mówiących po niemiecku — 248 ewangelików i dwunastu katolików. Ślad dawnej ludności polskiej trwał tu długo: w 1809 ro…