Sypanica — cmentarz ewangelicki
Scheipnitz
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz ewangelicki w Sypanicy figuruje w dokumentacji konserwatorskiej — arkusz gminy Prabuty, pozycja 376 — jednym zdaniem, bez datowania, bez opisu położenia i bez wzmianki o stanie zachowania. Program Opieki nad Zabytkami Gminy Prabuty na lata 2023–2026 wymienia go wśród nieużytkowanych cmentarzy ewangelickich, które „są zaniedbane, starodrzew niszczeje, tereny cmentarzy zarastają samosiejkami”. Pod nazwą Sypenin Sypanica pojawia się w dokumencie z 1242 roku, później zapisywano ją jako Sypmitz, a w czasach pruskich nazywała się Scheipnitz. W 1243 roku Dytryk de Dypenow otrzymał ją od Krzyżaków, a następnie Dytryk Stango osadził w Sypanicy, nad jeziorem Orkuskim, lemanów Konrada i Wilhelma, nadając im 20 włók z obowiązkiem podwójnej służby; ich potomkami byli w 1366 roku Bieniek i Jakub. Rok 1243 podaje Słownik geograficzny; Bernhard Schmid pisze natomiast, że Scheipnitz (Sypenyn), starą wieś pruską, nadał w 1242 roku mistrz krajowy Heinrich von Wejda Theodorichowi von Tyfenow, pochodzącemu z rodu panów von Depenau, osiadłego w ziemi hildesheimskiej. Biskup pomezański Mikołaj wraz z kapitułą podzielił potem wieś i sąsiedni Orkusz na dwie połowy między kilka rodzin, w tym Małgorzatę, wdowę po Andrzeju Stangonie, i jej córkę Elżbietę. W 1386 roku Piotr i Hanusz Stangonowie nadali swojemu słudze Mikołajowi Nietsche cztery włóki na prawie dziedzicznym: miał płacić na Boże Narodzenie cztery grzywny i osiem skojców oraz trzeci fenik kar sądowych, a w zamian był wolny od służby…
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Prabuty, stan 29 VIII 2026, poz. 376
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreussen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Rosenberg in Westpreußen, s. 86–87, poz. 58 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. XI, Warszawa 1890, hasło „Sypanica” — źródło drukowane
- Messtischblatt (Topographische Karte 1:25 000), arkusz 2280 (nr Messtischblattu 891), wyd. 1910 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preussen, spis z 1 XII 1910, rejencja kwidzyńska, Kreis Rosenberg i. Westpr — źródło drukowane
- Program Opieki nad Zabytkami Gminy Prabuty na lata 2023–2026, uchwała nr LXIII/411/2023 z 22 lutego 2023 roku, Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2023, poz. 1290, s. 35, poz. 9 — program opieki nad zabytkami
- Erich Wernicke, „Kreis Marienwerder. Aus der Geschichte des Landkreises bis zum 19. Jahrhundert”, Hamburg 1979 (Sonderschrift 42), s. 185–186 — źródło drukowane
- Bernhard Schmid, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Kreises Rosenberg” (Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen, z. 12), Gdańsk 1906, s. 211 — monografia
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.