Jarzębina — cmentarz (mennonickie)
Schulwiese
- Powiat
- kwidzyński
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- mennonickie
Z Wikipedii (PL)
Jarzębina leży w gminie Ryjewo, w powiecie kwidzyńskim, na skraju nadwiślańskich nizin. Spoczywają tu mennonici — członkowie wspólnoty o rodowodzie anabaptystycznym, która od XVI wieku zasiedlała podmokłe niziny nad Wisłą i Nogatem, wnosząc w nie umiejętność osuszania gruntów. Zbór mennonicki nie miał duchownego ordynowanego na wzór ewangelicki; przewodził mu wybierany spośród wiernych starszy zboru, a chrztu udzielano dorosłym. Cmentarz w Jarzębinie nie jest w tej okolicy sam. W tej samej gminie zachowały się dwa dalsze cmentarze mennonickie w Barcicach — jeden za zabudowaniami gospodarstwa, drugi przy drodze prowadzącej do ośrodka dla osób bezdomnych — a w sąsiedniej gminie Sadlinki ewidencja notuje cmentarz mennonicki w Okrągłej Łące oraz cmentarz ewangelicko-mennonicki w Olszanicy, po którym została jedna stela. Razem układa się z tego czytelny ślad osadnictwa, które zniknęło stąd wraz z wojną. O samej Jarzębinie zapisano niewiele. Dokumentacja konserwatorska podaje rodzaj obiektu i miejscowość, i na tym poprzestaje: nie ma w niej daty założenia cmentarza, jego powierzchni, opisu położenia, liczby pochowanych ani żadnego nazwiska z nagrobka. 🟡 Nie ustalono też dawnej, niemieckiej nazwy wsi, bez której nie sposób odszukać jej w pruskich spisach. O losach miejsca po 1945 roku dokumentacja milczy. 📌 Nazwa z mapy jest już znana, choć samego utożsamienia jeszcze nie mam. Arkusz Messtischblattu 2179 Rehhof z 1906 roku podpisuje osadę, w której leżą współrzędne CM-1106, jako …
Źródła zewnętrzne
- Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, wojewódzka ewidencja zabytków, arkusz gminy Ryjewo, stan 29 VIII 2026, poz. 30
- Messtischblatt 1:25 000, arkusz 2179 Rehhof, wydanie z 1906 roku — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Westpreußen, na podstawie spisu powszechnego z 1 grudnia 1885 roku, Kreis Marienwerder, s. 78, poz. 104 — źródło drukowane
- Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, t. X, Warszawa 1889, hasło „Schulwiese” — źródło drukowane
- Wojewódzka ewidencja zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, arkusz gminy Ryjewo (stan 29 VIII 2026) — źródło drukowane
- Wojewódzka ewidencja zabytków, Wojewódzki Urząd Ochrony Zabytków w Gdańsku, arkusz gminy Ryjewo (stan 29 VIII 2026), pozycja 30 — źródło drukowane
- Messtischblatt 1:25 000, arkusz 2179 Rehhof, wydanie 1906 — źródło drukowane
- Państwowy rejestr nazw geograficznych — Główny Urząd Geodezji i Kartografii — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.