Gdańsk-Nowy Port — kościół Wniebowstąpienia (Himmelfahrtskirche)

Z Wikipedii (PL)

Kościół ewangelicki w Nowym Porcie (*Neufahrwasser*) wziął początek z rozwoju tej portowej dzielnicy w XIX wieku. Miejscowi należeli wcześniej do kościoła w Wisłoujściu 🔴 — inny zapis wiąże ich z gdańskim kościołem Bożego Ciała — a po zburzeniu tamtej świątyni modlili się najpierw w lokalu królewskiego magazynu soli, potem w dawnej królewskiej bednarni. Kiedy w 1823 roku odbudowano kościół w Wisłoujściu, nowoportowcy z początku znów tam chodzili, ale wrócili do bednarni. Ta okazała się za ciasna, więc z inicjatywy pastora Karla Gustava Adolpha Tennstaedta — pierwszego samodzielnego duchownego Nowego Portu, powołanego 10 lutego 1833 roku — zebrano fundusze i przystąpiono do budowy. Kamień węgielny położono 3 sierpnia 1839 roku, a świątynię poświęcono 20 maja 1841, w święto Wniebowstąpienia Pańskiego, i stąd wzięła nazwę *Himmelfahrtskirche*, kościoła Wniebowstąpienia. 🟡 Część źródeł wiąże projekt tej pierwszej budowli z Karlem Friedrichem Schinklem, czego nie udało się potwierdzić. Był to murowany prostokąt z niewielką wieżyczką na dachu, wzniesiony pod patronatem królewskim. Wewnątrz miał trzy nawy, po obu stronach empory ze złoconą dekoracją i tak samo zdobioną ambonę przy ołtarzu; sam ołtarz stał przed gotyckim oknem, a nad nim wisiał obraz Przemienienia Pańskiego pędzla gdańskiego malarza Meyersheima. Chrzcielnica była cynkowa. Parafia obejmowała Nowy Port i Wisłoujście, liczyła 3 000 dusz, a rocznie notowano w niej 141 chrztów, 24 śluby, 1 034 komunikantów i 153 pogrzeby…