Nowa Wieś Lęborska — kościół (ob. Niepokalanego Poczęcia NMP)

Z Wikipedii (PL)

Nowa Wieś Lęborska (po niemiecku Neuendorf; zapis „nyedorf” występuje już w opisie granic Redkowic z lat 1335–1341) otrzymała prawa chełmińskie 22 listopada 1349 roku z rąk komtura gdańskiego Henryka Rechtira, a przywilej ten był odnowieniem znacznie starszego aktu nadania. Przed 1341 rokiem tutejszy kościół świętej Katarzyny był ośrodkiem samodzielnej parafii, później stał się filią kościoła lęborskiego, z którym wieś miała wspólnego duchownego. W 1570 roku wieś była już zreformowana i świątynia pozostawała w rękach ewangelików do 1641 roku, kiedy przywrócono ją katolikom; w 1686 roku przeważali tu jednak luteranie. W 1738 roku ewangelicy zbudowali własny zbór — pierwsze kazanie wygłoszono w nim 14 września 1738 roku — lecz budowla szybko okazała się wadliwa i gmina przejęła zagrożony ruiną budynek kościoła katolickiego. 26 listopada 1829 roku kuria biskupia w Pelplinie formalnie odstąpiła kościół luteranom. 🟡 Ta data i ta, którą niżej podaje ks. Fankidejski, różnią się o dwadzieścia jeden lat — do rozstrzygnięcia. Możliwe, że chodzi o dwa etapy jednej sprawy: formalne odstąpienie przez kurię i faktyczne wydanie świątyni. Źródła tego jednak nie mówią wprost. W 1845 roku położono kamień węgielny pod nową świątynię, oddaną do użytku 29 października 1847 roku (część źródeł podaje lata budowy 1846–1847): ceglaną, halową, orientowaną, z wyodrębnionym prezbiterium zamkniętym półkoliście, o dekoracji z poziomych tynkowanych pasów. Opis Brüggemanna z 1784 roku wymienia w Nowej Wsi k…