Charbrowo — cmentarz przykościelny (ewangelicki)
Charbrow
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- lęborski
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Cmentarz przykościelny w Charbrowie (po niemiecku Charbrow, także Degendorf) był nekropolią ewangelicką użytkowaną do 1945 roku. Daty jego założenia nie da się ustalić: powstał prawdopodobnie wraz z pierwszym domem modlitwy w XIV wieku i zajmował całe wzgórze, na którym stoi kościół. Z czasem zabrakło miejsca, więc w drugiej połowie XIX wieku teren cmentarza powiększono. Na nowej części stanął betonowy pomnik poległych w pierwszej wojnie światowej, z napisem „Unsern im Weltkriege gefallenen Brüdern 1914–1918”, krzyżem łacińskim i hełmem na liściach jemioły oraz z nazwiskami 25 poległych na ścianach bocznych; zachował się w bardzo dobrym stanie. Według opisu Pomorza z 1784 roku wieś należała pierwotnie do kościoła w Białogardzie, a własną świątynię dostała w czasach Reformacji; wizytacja z 29 maja 1571 roku, zarządzona przez księcia Jana Fryderyka, potwierdziła cztery włóki na utrzymanie duchownego i kościelnego. Pierwszym znanym z imienia pastorem był według Ernsta Müllera Michael Quandt (Franz Schultz podaje pod rokiem 1553 duchownego Funka), ordynowany w 1553 roku, który — jak pisze Müller — przyszedł do Charbrowa prawdopodobnie w 1564 roku. Do parafii należały Freest (u Müllera bez rozróżnienia królewskiego Wrześcia i szlacheckiego Wrześcienka; Brüggemann wymienia obie wsie), Labenz (Łebieniec), Vietzig (Wicko), Speck (Gace, w Słowniku geograficznym także Gać), Nesmachow — czyli Nesnachow, po polsku Nieznachowo — oba Kansowy (u Brüggemanna Nieder- i Ober-Comsow), Scharsch…
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Kościół rzym.-kat. pw. św. Józefa Oblubieńca w Charbrowie (dziedzictwo.ewangelicy.pl) — audyt workflow
- F. Schultz, Geschichte des Kreises Lauenburg in Pommern (1912) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Provinz Pommern, spis powszechny z 2 XII 1895, Kreis Lauenburg — źródło drukowane
- Wspomnienia pastora Karla Trowitzscha, tłum. M. Baar, reiseleiter-leba.eu — źródło pamiętnikarskie
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- O. Knoop, „Die Abnahme der kassubischen Bevölkerung im Kirchspiel Charbrow”, „Baltische Studien” AF 33 (1883), s. 368–370, przedruk w: K.-D. Kreplin (oprac.), „Reader Kaschuben”, t. 4 — przedruk źródłowy
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II cz. 2, Stettin 1784, s. 1066–1067 — źródło drukowane
- P. Ellerholz, H. Lodemann, H. von Wedell, „General-Adressbuch der Ritterguts- und Gutsbesitzer im Deutschen Reiche”, z. 2: „Die Provinz Pommern”, Berlin 1879, s. 244–245 — źródło drukowane
- „Pommersches Güter-Adressbuch”, wyd. 2, Stettin 1905, s. 124–125 — źródło drukowane
- „Güter-Adressbuch für die Provinz Pommern”, wyd. 3, Leipzig 1911, s. 134–135 — źródło drukowane
- „Landwirtschaftliches Adressbuch der Rittergüter, Güter und Höfe der Provinz Pommern”, wyd. 8, Leipzig 1928, s. 122 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 110–111 — źródło drukowane
- E. Müller, Die evangelischen Geistlichen Pommerns, 1912, s. 246–248 — źródło drukowane
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.