Hel — kościół parafialny (enklawa luterańska)

Z Wikipedii (PL)

Hel (po niemiecku Hela), miasto rybackie na Półwyspie Helskim, przed 1920 rokiem w Kreisie Putzig (rejencja gdańska, Prusy Zachodnie). Gmina ewangelicka istniała tu od 1525, a od 1580 roku całe miasteczko było luterańskie. Ewangelicy przez stulecia użytkowali gotycki kościół śś. Piotra i Pawła (wzniesiony w XIV wieku, rozbudowany w XV wieku, wzmiankowany 1417, wezwanie od 1482) jako świątynię parafialną — Hel tworzył własny okręg parafialny (Kirchspiel Hela) w superintendenturze Neustadt/Wejherowo. Wieżę rozebrano w 1939. Ostatni ewangelicy (440 osób) opuścili miasto do 1938, a kościół zamieniono na magazyny. Po 1945 roku parafii ewangelickiej nie odtworzono; od 1972 roku w dawnej świątyni działa Muzeum Rybołówstwa (oddział Muzeum Morskiego w Gdańsku). Katolicy do 1936 roku należeli do Jastarni; parafię Bożego Ciała erygowano 1936, a nowy neogotycki kościół wzniesiono 1930–1934. *Słownik geograficzny* podaje: ludności 400 przy 80 domach, wyznania luterskiego, katolików tylko czterech (roku nie podano); samo miasto Hel — 372 dusze. Tutejszych ewangelików przypisuje do kościoła luterskiego parafialnego w Helu, z pastorem od 1526 roku. 📌 Pastor Philipp Wichlerus, obejmujący urząd około 1580 roku, opatrzony jest w wykazie notą „aus Polen” — pochodził z Polski. Po mniej więcej dziesięciu latach przeszedł do Oksywia. 🟡 To pojedyncza wzmianka o pochodzeniu, nie dowód polskojęzycznych nabożeństw na Helu. 📌 Za pierwszego ewangelickiego pastora na Helu uchodzi Michael Storch — źródło…