Złotów (parafia)

Z Wikipedii (PL)

Złotów — Flatow — należy do miejscowości, w których ewangelicka obecność ma metrykę wcześniejszą niż stojący dziś kościół. Zbór istniał tu od 1642 roku, a po 1772 roku odrodził się na nowo; te dwie daty wyznaczają dwa różne początki jednej wspólnoty. 📌 Miasto leżało na styku dwóch światów wyznaniowych, i tak też je opisywano. Po pomorskiej stronie granicy protestanci stanowili dziewięćdziesiąt cztery do dziewięćdziesięciu sześciu procent ludności; katolicy trzymali się — jak zapisano — jedynie przy granicy Kaszub oraz w okolicy Złotowa. Ziemia złotowska była więc katolicką wyspą w protestanckim otoczeniu, a nie odwrotnie. 🟡 Powtarzane w opracowaniach zdanie, że w 1905 roku ewangelicy stanowili w samym mieście większość, nie ma w zebranych wypisach odsyłacza do konkretnego spisu — proporcja wymaga potwierdzenia w źródle statystycznym, zwłaszcza że dotyczy miasta, nie okolicy. 📌 Katolicka strona tej granicy zostawiła własny ślad. Wizytacja Trebnica z 1653 roku zapisała, że po spaleniu kościoła parafialnego wystawiono „przed wielu laty” w pruski mur kościół, a raczej kaplicę pod wezwaniem świętej Anny — z trzema ołtarzami, dachem, podniebieniem, posadzką i sprzętami w dobrym stanie. Nabożeństwa odprawiano tam długo, zanim w 1664 roku stanęła nowa świątynia. Na starym cmentarzu, gdzie Andrzej Grudziński, wojewoda poznański, zwoził cegłę na tę budowę, stała wtedy mała murowana kaplica z jednym ołtarzem, a pod nią sklepione groby rodzinne Grudzińskich. 🟡 Ten sam ród ufundował zbó…