Tarnówka — dawny kościół ewangelicki (ob. Nawiedzenia Najświętszej Maryi Panny)
Tarnowke
- Rok powstania
- 1773
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- złotowski
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Tarnówka — po niemiecku Tarnowke — leży w powiecie złotowskim, a jej dawny kościół ewangelicki stoi nieprzerwanie od 1773 roku. Wzniesiono go w konstrukcji szachulcowej, czyli z drewnianego szkieletu wypełnionego cegłą lub gliną. Jest zachowanym świadectwem ewangelickiej przeszłości wsi. Patronat nad świątynią sprawował książę Fryderyk Leopold jako właściciel dóbr złotowskich i krajeńskich. W 1579 roku Tarnówka otrzymała przywilej fundacyjny od Kościeleckiego, dziedzica dóbr krajeńskich, który po wielkiej zarazie sprowadził tu luterańskich osadników z Pomorza i zapewnił im swobodę wyznania. W 1582 roku, jeszcze w stuleciu Reformacji, osadnicy zbudowali kościoły w dwóch miejscach naraz — w Tarnówce i w sąsiedniej Osówce — a wolność praktyk religijnych potwierdzono im na piśmie. W XVII wieku wieś została nawet podniesiona do rzędu miast, ale przywilej ten straciła w 1631 roku. Ród Grudzińskich pojawił się tu później: Zygmunt i Andrzej Karol Grudzińscy dziedziczyli dobra krajeńskie wraz z Tarnówką, a zarazem dobra złotowskie, gdzie w połowie XVII wieku grzebali swoich zmarłych w katolickiej kaplicy w Złotowie i zwozili cegłę na tamtejszy kościół. Kościół w Tarnówce budowano kilka razy od nowa. W przeddzień Zielonych Świątek 1701 roku spłonęła połowa wsi wraz z kościołem i plebanią; nową świątynię postawiono według Harnocha w 1731 roku. Już rok później, po wizytacji oficjała kamieńskiego Józefa Erazma Platera z 24 lutego 1732 roku, gminy w Tarnówce i Osówce musiały pod groźbą ś…
Źródła zewnętrzne
- — źródło online
- Kościół ewangelicki, ob. rzymskokatolicki pw. Nawiedzenia NMP – Zabytek.pl — kwerenda workflow
- M. Bär, „Die Kirchenbücher der Provinz Westpreussen”, Danzig 1908 — wykaz ksiąg metrykalnych
- J. Heise, „Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Westpreußen”, z. 4: „Die Kreise Konitz, Schlochau, Tuchel, Flatow”, Danzig 1887, s. 414, 430 — źródło drukowane
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 491 — źródło drukowane
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. XII, hasło „Tarnówka” — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 55 — źródło drukowane
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 1, s. 276; t. 3, s. 812; t. 4, s. 1087; t. 5, s. 1348, 1365, 1530; t. 6, s. 1655; t. 7, s. 1945 — źródło drukowane
- Isaak Gottfried Goedtke, „Kirchengeschichte der evangelischen kleinen Städte im Polnischen Preußen”, wyd. Hans-Christoph Surkau (Sonderschrift 112 Verein für Familienforschung in Ost- und Westpreußen), s. 297, 299–305 — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 10 marca 1908 roku, s. 15 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- W. Z. Łyjak, „Katalog reklamowy firmy organmistrzowskiej »August Terletzki« z Elbląga (1857–1908)”, „Komunikaty Mazursko-Warmińskie” 1999, nr 1, s. 47, 61 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.