Lublewo Gdańskie — kościół ewangelicki (Löblau)

Z Wikipedii (PL)

Lublewo, po niemiecku Löblau, leży na Wyżynie Gdańskiej i przez stulecia było własnością miasta Gdańska. Pierwsza wzmianka pochodzi z 1349 roku, a kościół już wtedy istniał. 📌 Gdański patronat sprowadził wieś na luteranizm wcześnie i bronił tego stanowczo. W 1582 roku pastor Wawrzyniec Grassmann oparł się wizytacji biskupa Hieronima Rozrażewskiego, który chciał kościół odebrać, i utrzymał świątynię w rękach protestantów. Był to kościół luterański z własną parafią na miejscu — tak nazywa go Słownik geograficzny. Mechanizm był w podgdańskich wsiach zawsze ten sam: rada miejska, sama luterańska, obsadzała duchownych bez pytania biskupa. Dlatego właśnie z tych parafii znamy nazwiska i daty, bo magistrat prowadził spisy swoich pastorów. Stary kościół spłonął w 1683 roku wraz z plebanią. Nowy wzniesiono rok później i stoi do dziś. Agathon Harnoch podaje dzień jego poświęcenia — 21 maja 1684 roku — i notuje przy tej parafii patronat gdańskiego magistratu, dwa dzwony, organy o dwunastu głosach, 2 846 dusz, 108 chrztów, 20 ślubów, 1 230 komunikantów i 83 pogrzeby, a z sąsiednich świątyń katolickich wymienia Nieder Prangenau i Groß Saalau, przy nich zaś liczbę 3 834 katolików. Sami katolicy z Lublewa należeli do parafii w Pręgowie. 🔴 Liczb dla tej wsi nie da się uzgodnić. Około 1880 roku notowano tu 572 ewangelików, 216 katolików, jedenastu Żydów i pięciu innowierców. Spis z 1885 roku daje natomiast 617 mieszkańców, w tym 320 katolików i 292 ewangelików, czyli odwrócenie przewagi wy…