Koźliny — cmentarz (ewangelickie)

Z Wikipedii (PL)

Koźliny, do 1945 roku Güttland, leżą nad Motławą, na skraju Żuław. Wieś należała do Kreis Dirschau, czyli powiatu tczewskiego, w rejencji gdańskiej — a nie, jak dotąd zakładano w atlasie, do Kreis Danziger Niederung. Była przy tym siedzibą własnej parafii ewangelickiej, której księgi metrykalne zachowały się do dziś. Słownik geograficzny odnotowuje tu wprost kościół luterski parafialny w miejscu i podaje liczby: 294 ewangelików i 346 katolików. Ci ostatni podlegali parafii w Miłobądzu, po niemiecku Mühlbanz — własnego kościoła we wsi nie mieli, bo ten jeden, który stał, należał do ewangelików. Był to kościół gotycki, murowano-szachulcowy, z 1353 roku, przebudowywany w XV i XVI wieku, z szachulcową wieżą z lat 1684–1686. Statystyka kościołów ewangelickich Agathona Harnocha z 1890 roku notuje przy tej parafii — jako „Güttland”, diecezja żuławska — świątynię wzniesioną w 1582 roku, patronat magistratu i 750 dusz; data 1582 odnosi się do przebudowy, którą Słownik wymienia osobno. Około 1910 roku wieś liczyła 488 mieszkańców. Po 1920 roku granica Wolnego Miasta Gdańska, poprowadzona Motławą, przecięła dawne osady Kösslin i Güttland; upamiętnia to tablica z 2018 roku. Po 1945 roku kościół przejęli katolicy — jest dziś świątynią pod wezwaniem Matki Bożej Różańcowej — a cmentarz przykościelny pozostał śladem po ewangelikach. Obecności mennonitów w Koźlinach źródła nie potwierdzają. *Źródła: Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich, Warszawa 1880–1902;…