Słupsk — dawny kościół zamkowy św. Jana (Schloßkirche, ob. św. Jacka)
Stolp
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Słupsk M.
- Typ
- Kościół / zbór
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Kościół zamkowy w Słupsku (po niemiecku Stolp), dziś kościół świętego Jacka, to gotycki kościół halowy z cegły, stojący tuż przy zamku książąt pomorskich. Zbudowali go dominikanie, których klasztor założono tu w 1278 roku; obecny kształt budowla otrzymała w XV wieku. Wojnę przetrwał w dobrym stanie. Po 1945 roku przejął go Kościół katolicki: 2 lutego 1946 roku poświęcono go pod wezwaniem świętego Jacka i oddano dominikanom — zakonowi, który go niegdyś wzniósł. Samodzielną parafię rzymskokatolicką erygowano tu 24 czerwca 1981 roku. Wcześniej, od 1977 roku, kościół był według Eugeniusza Rydza tymczasową świątynią nowo utworzonej parafii błogosławionego Maksymiliana Marii Kolbego. Reformacja nie zrobiła z niego od razu świątyni ewangelickiej. Według monografii Walthera Bartholdy’ego z 1910 roku to na drzwiach tego dawnego kościoła dominikanów Jakob Hogensee od 1531 roku przybijał co tydzień swoje tezy, a mieszczanie gromadzili się pod drzwiami, żeby je czytać; pierwsza głosiła, że jedynym pośrednikiem jest Chrystus, nie święci. W 1534 roku, przy przejmowaniu dóbr klasztornych, klasztor i kościół zajął książęcy rentmistrz Ambrosius Vormann, a wyposażenie zniszczono. Zygmunt Szultka przedstawia upadek klasztoru inaczej. Według niego kościół klasztorny obrabowano i spalono już podczas tumultu w grudniu 1524 roku. Jacek Heidenreich opisuje, jak tłum, poruszony dysputą Johanna Amandusa z miejscowymi duchownymi, wtargnął do kościoła Mariackiego, a potem ruszył do klasztoru dominikan…
Źródła zewnętrzne
- St.-Hyazinth-Kirche (Słupsk) — Wikipedia (DE) — kwerenda workflow
- T. Ceynowa, „Ewangelickie księgi metrykalne w Archiwum Diecezji Koszalińsko-Kołobrzeskiej”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 124 (2025), s. 109–132 — artykuł naukowy (wykaz ksiąg)
- Historia parafii ewangelicko-augsburskiej w Słupsku — źródło online
- L. W. Brüggemann, „Ausführliche Beschreibung des gegenwärtigen Zustandes des Königl. Preußischen Herzogthums Vor- und Hinterpommern”, t. II, cz. 2, Stettin 1784 — opis topograficzny
- „Kirchliches Amtsblatt” konsystorza ewangelickiego prowincji Pomorze, roczniki 1869–1943 — organ urzędowy
- W. Bartholdy, „O Stolpa, du bist ehrenreich…”. Kulturgeschichtliche Beiträge zur Kirchen- und Stadtgeschichte von Stolp, Stolp 1910 — monografia
- L. Böttger, „Die Bau- und Kunstdenkmäler des Regierungsbezirks Köslin”, t. II, z. 4: „Der Kreis Stolp”, Stettin 1894, s. 74–90 — inwentarz zabytków
- „Vierzigster Jahresbericht”, „Baltische Studien” AF 28 (1878), s. 147 — źródło drukowane
- J. Mueller, „Neue Beiträge zur Geschichte der Kunst und ihrer Denkmäler in Pommern”, „Baltische Studien” AF 28 (1878), s. 168 — źródło drukowane
- „Das Evangelische Pommern”, cz. II: „Behörden, Kirchen, Pfarrstellen, Geistliche, Anstalten und Vereine”, wyd. Evangelischer Pfarrerverein der Provinz Pommern, Stettin 1932, s. 175 — źródło drukowane
- „Kölnische Zeitung”, 18 stycznia 1882 roku, s. 7 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Kölnische Zeitung”, 5 listopada 1892 roku, s. 10 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Hamburger Fremdenblatt”, 7 listopada 1892 roku, s. 14 (obraz strony: Staats- und Universitätsbibliothek Hamburg, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 19 kwietnia 1893 roku, s. 4 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 29 października 1917 roku, s. 2 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Kölnische Zeitung”, 23 sierpnia 1934 roku, s. 16 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Z. Szultka, „Spostrzeżenia nad procesem reformacji w Słupsku”, „Zapiski Historyczne” LXXXIII, zeszyt 2, 2018, s. 22–25 — artykuł naukowy
- J. Heidenreich, „Początki reformacji i tumult religijny w Słupsku w latach 1521–1525”, „Słupskie Studia Historyczne” 1, 1993, s. 96–97 — artykuł naukowy
- W. Skóra, „Życie religijne Niemców w Słupsku zajętym przez Armię Czerwoną i Polaków (1945–1946). Rekonesans badawczy”, „Przegląd Zachodniopomorski” 40, 2025, s. 131, 133, 139, 146, 154 — artykuł naukowy
- E. Rydz, „Rzymskokatolickie kościoły parafialne w przestrzeni sakralnej Słupska”, „Peregrinus Cracoviensis” 25, nr 1, 2014, s. 14–16 — artykuł naukowy
- „Allgemeine preußische Staats-Zeitung” (Berlin), 19 marca 1837 roku, s. 1 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Aachener Zeitung”, 26 stycznia 1878 roku, s. 4 (obraz strony: Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „National-Zeitung” (Berlin), 24 marca 1889 roku, s. 16 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutsche Tageszeitung” (Berlin), 23 stycznia 1910 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- E. Müller, „Die evangelischen Geistlichen Pommerns”, cz. II, Stettin 1912, s. 463–464 — źródło drukowane
- J. Szymański, „Tworzenie struktur parafialnych i życia religijnego w Słupsku w latach 1945–1948”, „Archiwa, Biblioteki i Muzea Kościelne” 112, 2019, s. 405, 408–409 — artykuł naukowy
- A. von Livonius, „Hinterpommersche Kirchenbücher und andere Quellen der Sippenforschung”, „Ostpommersche Heimat” 1938, nr 3 — artykuł prasowy
- P. Scharnofske, „Die Schloßkirche in Stolp, ihre Pfarrer und Gemeinden”, „Ostpommersche Heimat” 1937, nr 33 — artykuł prasowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.