Machowino — dawny kościół ewangelicki (Gross Machmin)

Z Wikipedii (PL)

Obecny kościół w Machowinie, po niemiecku Groß Machmin, pochodzi z 1892 roku; poprzednią, szachulcową świątynię zburzono w czasie wojny trzydziestoletniej. 📌 Z dawnego wyposażenia ocalały późnorenesansowa chrzcielnica z 1613 roku oraz witraż z herbem rodu von Schwaven i inskrypcją z 1570 roku — starsze od budynku, który je dziś mieści. Reformacja objęła wieś po postanowieniach sejmu trzebiatowskiego z 13 grudnia 1534 roku. Zbór należał do synodu słupskiego, a w latach 1817–1945 do synodu miejskiego Słupsk, jako filiał parafii w Wytownie; wykaz duchownych Pomorza potwierdza ten układ i wymienia w tej samej parafii Machowinko. W 1924 roku filiał liczył 940 wiernych, a cała parafia w 1940 roku — 1 910 osób. Spis z 2 grudnia 1895 roku wykazał w samej wsi 115 ewangelików, jednego katolika i dwóch innych chrześcijan; Słownik geograficzny, notujący zwykle samą mniejszość katolicką, podaje trzech katolików. 📌 Po 1945 roku ciągłość ewangelicka nie urwała się tu do końca. Świątynia przeszła wprawdzie w ręce rzymskokatolickie jako kościół filialny pod wezwaniem Podwyższenia Krzyża Świętego, ale w okolicy osiedlili się ewangeliccy uchodźcy z okolic Suwałk, którzy współtworzyli polskojęzyczną parafię ewangelicką w Słupsku. Jedni ewangelicy odeszli, drudzy przyszli — mówiący innym językiem. Cmentarz wyznaczono na planie kwadratu, na południowy wschód od zabudowań. Wiodły do niego niegdyś dwie aleje, do dziś została jedna, już bez nasadzeń. Nekropolię rozplanowano na cztery kwatery, a po…