Pasłęk — dawny kościół ewangelicki (Pfarrkirche St. Bartholomäus)
Pfarrkirche St. Bartholomäus
- Rok powstania
- 1297
- Powiat
- elbląski
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelicko-augsburskie
Z Wikipedii (PL)
Kościół świętego Bartłomieja w Pasłęku to gotycka budowla ceglana: prezbiterium pochodzi z pierwszych lat XIV wieku, a korpus nawowy i wieża dzwonnicza z około 1350 roku. Po pożarze w 1543 roku odbudowano go w drugiej połowie XVI wieku — kruchta południowa pochodzi z 1566 roku — a gruntownie przebudowano w 1751 roku. Wieżę odbudowywano dwukrotnie, po pożarach w 1752 i 1922 roku. Wykaz rejestru zabytków podaje dla kolejnych prac daty 1543–1546, 1746–1751 oraz 1860–1874. Od 1525 roku, kiedy Prusy Książęce przyjęły Reformację, do 1945 roku była to główna świątynia ewangelicka miasta. Główny cmentarz, wymieniany przy kościele w akcie lokacyjnym Pasłęka, przeniesiono w 1680 roku w rejon kościoła świętego Jerzego. Ernst Machholz przytacza jednak akta z 1778 roku, według których przy kościele świętego Bartłomieja był mały cmentarz, „von jeher” (od dawna) przeznaczony tylko dla zmarłych ze szlachty i urzędników królewskich; rozporządzenie z 9 marca 1778 roku dopuściło na nim pochówki wyłącznie tych, którzy mieli tam już grobowiec. Adolf Boetticher w inwentarzu zabytków z 1898 roku pisze, że skoro przywilej miejski z 1297 roku uposażał tutejszego proboszcza czterema włókami, budowę kościoła rozpoczęto zapewne około tego roku; patronem był król. Korpus z prosto zamkniętym prezbiterium mierzył w świetle 41,5 metra długości, korpus 18,05 metra szerokości, a prezbiterium 8,16 metra. Prezbiterium nie ma przypór i ma grubsze mury niż korpus, z czego Boetticher wnioskował, że zbudowano je …
Źródła zewnętrzne
- pl.wikipedia.org — strona internetowa
- medievalheritage.eu — strona internetowa
- mpzp.igeomap.pl — strona internetowa
- „Słownik geograficzny Królestwa Polskiego i innych krajów słowiańskich”, t. III, hasło „Holąd Pruski” — źródło drukowane
- AP Olsztyn 42/367/0/-/450 „Preussisch Holland, evangelische Kirche” (1892–1939) — archiwalia
- A. Boetticher, Die Bau- und Kunstdenkmäler der Provinz Ostpreußen, z. III: Das Oberland, wyd. 2, Königsberg 1898, s. 46–50 — inwentarz zabytków
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Wschodnich 1912, s. 16, 83 oraz objaśnienia — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung”, 30 grudnia 1851 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung”, 24 kwietnia 1853 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Ostpreußische Zeitung”, 7 sierpnia 1853 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 29 kwietnia 1858 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „National-Zeitung”, 22 maja 1860 roku, s. 3 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 2 sierpnia 1873 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Börsen-Zeitung”, 26 sierpnia 1875 roku, s. 1 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 15 lipca 1880 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 9 sierpnia 1889 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 23 sierpnia 1908 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 5 marca 1909 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 29 czerwca 1909 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 27 sierpnia 1909 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Deutscher Reichsanzeiger und Preußischer Staatsanzeiger” (Berlin), 1 listopada 1923 roku, s. 4 (obraz strony: Universitätsbibliothek Mannheim, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- K. Urbaniak, „Działalność warsztatu organmistrza Andreasa Hildebrandta w Elblągu i jego okolicach w latach 1711–1725”, „Studia Elbląskie” XVIII, 2017, s. 224–225, 238 — artykuł naukowy
- Ernst Machholz, „Die Geschichte der reformierten Kirchengemeinde Pr. Holland und ihrer Schule”, „Altpreußische Monatsschrift” 42, 1905, s. 317–382 — artykuł naukowy
- „Königsberger Hartungsche Zeitung” (Königsberg), 14 marca 1874 roku, s. 3 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Der Reichsbote” (Berlin), 17 października 1912 roku, s. 9 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 191 — artykuł naukowy
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.