Elbląg — kaplica cmentarna św. Anny (ul. Traugutta 15)
Friedhofskapelle St. Annen (Elbing)
- Rok powstania
- 1902
- Powiat
- Elbląg M.
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelicko-augsburskie
Z Wikipedii (PL)
Kaplica świętej Anny stoi w elbląskim Parku Traugutta, przy ulicy Traugutta 15. Zbudowano ją w 1902 roku jako kaplicę cmentarną ewangelickiej parafii świętej Anny, na jej cmentarzu, który otaczał kościół parafialny. Z całego tego zespołu przetrwała tylko ona: kościół świętej Anny, poważnie uszkodzony w 1945 roku, rozebrano w latach pięćdziesiątych, a cmentarz zniwelowano i urządzono na jego miejscu park. Kaplica jest wpisana do rejestru zabytków województwa warmińsko-mazurskiego pod numerem 205/91, decyzją z 9 grudnia 1991 roku. W latach trzydziestych XX wieku parafia świętej Anny stała się według Bartosza Skopa polem walki dwóch stronnictw: drugi proboszcz Georg Lindner gorąco popierał narodowosocjalistyczny ruch Niemieckich Chrześcijan (Deutsche Christen), a pierwszy proboszcz Richard Vierzig reprezentował przeciwny nazistom Kościół Wyznający. Zdominowana przez Niemieckich Chrześcijan rada gminy wystąpiła 10 czerwca 1938 roku przeciw swojemu proboszczowi i odrzuciła zmianę granic parafii, której chciała sąsiednia parafia Trzech Króli, by utworzyć ośrodek duszpasterski na Przedmieściu Dwór Szpitalny, a którą Vierzig z zastrzeżeniami poparł. Według Roberta Ziemiańskiego proboszcz parafii świętej Anny, pastor August Oswald Westren-Doll, pozostał w 1945 roku w mieście i po zniszczeniu kościoła urządził dwie kaplice: w plebanii i w kaplicy cmentarnej — autor nie podaje, o którą kaplicę chodzi. Według Andrzeja Bohdana Krupy do ewangelickiej parafii świętej Anny należała przed wo…
Źródła zewnętrzne
- Rejestr zabytków nieruchomych województwa warmińsko-mazurskiego (NID, stan na 30 VI 2026), Elbląg: kaplica ewangelicka cmentarna, ob. cerkiew gr.-kat., pw. św. Anny, ul. Traugutta 15, 1902, nr 205/91 z 9.12.1991 — rejestr zabytków
- Kaplica św. Anny w Elblągu — pl.wikipedia — encyklopedia
- N. Jatczyńska, „Kaplica powróciła do ewangelików, za nami uroczystość poświęcenia”, info.elblag.pl, 18 VI 2022 — artykuł prasowy
- Kościół św. Anny w Elblągu — pl.wikipedia — encyklopedia
- Park Romualda Traugutta w Elblągu — pl.wikipedia — encyklopedia
- „Jakie historie kryją elbląskie zabytki? Poznaj kaplicę św. Anny” (odc. 6), info.elblag.pl, 2022 (wypowiedzi B. Skopa) — artykuł prasowy
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 27 — źródło drukowane
- B. Skop, „Próby budowy nowego ewangelickiego kościoła we wschodnich dzielnicach Elbląga w pierwszej połowie XX wieku”, „Studia Elbląskie” XXVI, 2025, s. 113 — artykuł naukowy
- E. G. Kerstan, „Zur Frage der Elbinger Kirchenordnung”, „Elbinger Jahrbuch” 5/6, 1927, s. 1–16 — artykuł naukowy
- Hermann Kownatzki, „Berichte aus dem Stadtarchiv Elbing. 2: Die Elbinger Pfarrarchive”, „Elbinger Jahrbuch” 8, 1929, s. 216–224 — artykuł naukowy
- Robert Ziemiański, „Duszpasterstwo protestanckie na terenach obecnej diecezji elbląskiej w latach 1945–1999”, „Studia Elbląskie” II, 2000, s. 190, 195 — artykuł naukowy
- A. N. Tolckemit, „Elbingscher Lehrer Gedächtniss”, Danzig 1753, s. 7, 156–169 (Elbląska Biblioteka Cyfrowa) — artykuł naukowy
- Uchwała nr 303 Rady Ministrów z dnia 31 grudnia 1973 r. w sprawie przekazania osobom prawnym Kościoła Rzymskokatolickiego oraz innych kościołów i związków wyznaniowych własności niektórych nieruchomości położonych na Ziemiach Zachodnich i Północnych, M.P. 1973 nr 57, poz. 325, § 1–2 i wykaz, s. 651, poz. 25 — dokument urzędowy
- K. Wyszyński, „Historia elbląskich ulic: Kosynierów Gdyńskich i Zielona” (odcinek 78), portel.pl — artykuł prasowy
- „Adreßbuch für Elbing”, Elbing 1912, s. 250 (Grünstraße 25, 26, 26a) — źródło drukowane
- Parafia Ewangelicko-Augsburska w Elblągu, strona internetowa (nabożeństwa, kontakt; stan na 8.11.2026) — strona internetowa
- A. B. Krupa, „Możliwości rozwoju katolickiej infrastruktury kościelnej w Elblągu w latach 1945–1974 w świetle dokumentacji administracji wyznaniowej”, „Studia Elbląskie” XXIV, 2023, s. 67–68 — artykuł naukowy
- „Amtliche Mittheilungen des Königlichen Konsistoriums der Provinzen Ost- und Westpreußen” (Königsberg), 1884, nr 14, s. 93–94 (Warmińsko-Mazurska Biblioteka Cyfrowa) — źródło drukowane
- Evangelisches Zentralarchiv in Berlin, sygn. EZA O 5997 B, spis osób pochowanych przez pastora Westréna-Dolla w latach 1945–1946, skany 10–11, 17–18 i 90, dostęp przez portal Archion (19064) — źródło archiwalne
- Lista duchownych z 1873 roku („Nachweisung aller evangelischen Kirchen und Geistlichen in der Provinz Preußen. Im Juli 1873”), dodatek do „Amtliche Mittheilungen” konsystorza w Królewcu, według przepisu w serwisie ahnen-spuren.de, s. 14 — źródło drukowane
- „Amtliche Mittheilungen des Königlichen Konsistoriums der Provinzen Ost- und Westpreußen” (Königsberg), 1885, nr 8, s. 70 (Warmińsko-Mazurska Biblioteka Cyfrowa) — źródło drukowane
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.