Dziedzictwo › Katalog › Stożki

Miejscowość · powiat malborski

Stożki — miejscowość bez własnego kościoła

niem. Klein Heubuden

We wsi nie było własnej świątyni, więc atlas nie prowadzi jej jako osobnego punktu. Jej dzieje opisujemy przy Malbork — dawny kościół ewangelicki św. Jerzego (Georgenkirche) (KOS-0046).

Rodzaj
miejscowość bez własnego kościoła
Nazwa niemiecka
Klein Heubuden
Miejscowość
Stożki
Dawny powiat
Marienburg (Westpreußen); po 10.01.1920 teren na zachód od Nogatu w Wolnym Mieście Gdańsku — Kreis Großes Werder; Regierungsbezirk Danzig; 1939–1945 Reichsgau Danzig-Westpreußen
Powiat dziś
malborski
Parafia ewangelicka
Malbork (Marienburg) — ewangelicka (luterańska/unijna)
Dziś
kościół rzymskokatolicki

Stożki — po niemiecku Klein Heubuden, w wariancie Hejbudy — były przysiółkiem należącym do gminy wiejskiej Stogi, na Wielkich Żuławach. Po 1920 roku, jako teren na zachód od Nogatu, znalazły się w Wolnym Mieście Gdańsku, w latach 1939–1945 w okręgu Rzeszy Gdańsk-Prusy Zachodnie, a w 1945 wróciły do Polski. W 1885 roku liczyły 77 mieszkańców.

⚠ Własnego kościoła tu nie było, a każda wspólnota chodziła gdzie indziej: ewangelicy do parafii w Malborku, katolicy do Kałdowa — od 1932 roku, wcześniej także do Malborka.

📌 Nazwa mówi jednak, w cieniu czego ten przysiółek leżał. Macierzysta wieś Stogi była rdzeniem największej wiejskiej gminy mennonickiej w całych Prusach, nurtu staroflamandzkiego; jej drewniany zbór z 1768 roku, przebudowany w 1853, i cmentarz stały właśnie tam, jakieś trzy kilometry na południowy wschód, a nie w samych Stożkach. ⚠ Mennonici byli odrębną wspólnotą anabaptystyczną, nie luteranami.

Dziś Stożki są przysiółkiem w gminie Lichnowy.

Źródła: GAMEO — Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia [kopia archiwalna 2005-11-26]; westpreussen.de; Narodowy Instytut Dziedzictwa — zabytek.pl.

Położenie: 54,0927° N, 18,9532° E Pokaż w atlasie →

Pinezka wskazuje obiekt.

Źródła

  1. GAMEO — Global Anabaptist Mennonite Encyclopedia [kopia archiwalna 2005-11-26]
  2. westpreussen.de oraz zabytek.pl (Narodowy Instytut Dziedzictwa) — kwerenda internetowa atlasu
  3. Stożki, Pomeranian Voivodeship — Wikipedia

Metryczka

Identyfikator w atlasie
KOS-0345
Stan weryfikacji
sprawdzony w źródłach
Pewność ustaleń
średnia
Opis powstał z kwerendy źródłowej dla atlasu dziedzictwa ewangelickiego Pomorza. Zawiera wyłącznie fakty potwierdzone w wymienionych źródłach; szczegóły niepewne oznaczono [?]. Uwagi i sprostowania: lukasz@plexisystem.pl.