Gdańsk — cmentarze przy Wielkiej Alei (Aleja Zwycięstwa)
Danzig
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
Po obu stronach Wielkiej Alei (Grosse Allee, dziś aleja Zwycięstwa), na pograniczu Wrzeszcza i Aniołków w Gdańsku, rozciągał się najrozleglejszy w mieście ciąg cmentarzy wyznaniowych. Zespół tworzyło dziesięć nekropolii, które wylicza Encyklopedia Gdańska. Dwie najstarsze powstały znacznie wcześniej niż reszta: cmentarz Szpitala Wszystkich Bożych Aniołów z XIV wieku, katolicki, a od XVI wieku ewangelicki, zamknięty po 1807 roku wraz ze zniszczeniem kościoła i szpitala, oraz cmentarz Ubogich, założony po 1814 roku na jego południowej części i powiększony w 1877 roku do około 2,5 hektara. Pozostałe powstały niemal jednocześnie, gdy miasto wyprowadzało pochówki poza ciasne Śródmieście. Według „Handbuch für die Evangelischen in Danzig” z 1919 roku do około 1800 roku wolno było zakładać groby rodzinne we wnętrzach kościołów, a około 1819 roku powstały nowe cmentarze dla wszystkich u stóp Góry Gradowej i Biskupiej Górki; ponieważ nie dało się ich tam powiększyć, następne zakładano już przy Wielkiej Alei. W latach 1867–1869 założono cmentarze gmin ewangelickich: parafii Najświętszej Marii Panny — osobno po północno-wschodniej i po południowo-zachodniej stronie alei — Świętej Trójcy, świętej Katarzyny oraz cmentarz zjednoczony parafii świętego Bartłomieja, świętego Jana i świętych Piotra i Pawła. Obok nich leżały cmentarze katolickie: świętego Józefa i świętej Brygidy z tych samych lat oraz cmentarz świętego Mikołaja i Kaplicy Królewskiej, urządzony na gruncie kupionym w 1884 roku. …
Źródła zewnętrzne
- Kwerenda internetowa atlasu z 18 czerwca 2026 roku — kwerenda webowa
- Cmentarze przy Wielkiej Alei — Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia) — encyklopedia
- Cmentarze przy Wielkiej Alei — gdansk.pl — źródło online
- A. Krüger, „Cmentarze przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867–1945. Studium z dziejów kultury funeralnej”, słowo/obraz terytoria, 2021, Wstęp — monografia
- „Zielone miasto. Wielka Aleja — lipa”, Gdańskie Miniatury 06/2018, Instytut Kultury Miejskiej — opracowanie popularnonaukowe
- A. Krüger, „Z dziejów cmentarzy przy Wielkiej Alei w Gdańsku 1867–1945”, wykład, 30 października 2019 roku (nagranie WMG) — wykład (nagranie wideo)
- „Cmentarze komunalne. Wczoraj i dziś”, cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- K. Grabowski, „Los gdańskich cmentarzy po 1945 roku”, wykład w Domu Uphagena, 24 lutego 2016 roku (nagranie WMG) — wykład (nagranie wideo)
- „Gdańskie Lapidaria”, cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- „Inne” (cmentarz krematoryjny; cmentarz ewangelicki w Ujeścisku), cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- A. Harnoch, „Chronik und Statistik der evangelischen Kirchen in den Provinzen Ost- und Westpreussen”, Neidenburg 1890, s. 376 — źródło drukowane
- A. Januszajtis, „G jak gdańskie cmentarze” (cykl „Gdańskie ABC”), „Nasz Gdańsk” 2003, nr 11, s. 6–7 — opracowanie popularnonaukowe
- „Handbuch für die Evangelischen in Danzig”, Danzig 1919, s. 30 — monografia
- K. Grabowski, „Cmentarze Gdańska (1945–2015) — omówienie rozprawy doktorskiej”, „Gdański Notatnik Historyczny” 3 (2024), s. 155, 157–158, 167–169 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.