Karwieńskie Błota — cmentarz ewangelicki osadników olęderskich (rejestr zabytków)

Z Wikipedii (PL)

📌 Ta osada ma dokładną datę narodzin. W 1599 roku starosta pucki Jakub Wejher kazał odmierzyć 55 włók na osuszanych błotach i oddał je osadnikom — tak powstały Karwieńskie Błota (niemieckie Karwenbruch), osada olęderska. 🔴 Kim byli ci pierwsi osadnicy, źródła mówią różnie. Dotychczasowy opis podawał sześciu Fryzów wyznania luterańskiego i datę 28 października 1599 roku; *Słownik geograficzny* pisze natomiast o siedmiu rodzinach z Holandii, wyznania kalwińskiego, osadzonych w 1599 roku (skorowidz podaje 1594), które chrzty i śluby odprawiały przed katolickim proboszczem w Swarzewie, a do kościoła chodziły do Krokowej. To samo hasło wymienia ich z nazwiska pod rokiem 1601: sołtys Maciej Giessen, Bardin, Wrent, Conwont, Kaspar, Wiebent, Daniel Neufeld, Hans Westerwig i Dawid. Rozbieżności nie rozstrzygamy. Przed 1920 rokiem wieś należała do powiatu puckiego i do obwodu urzędowego Karwenbruch. Własnego kościoła nigdy nie miała: parafia ewangelicka mieściła się w Krokowej i tam chodzono na nabożeństwa pieszo, katolicka w Strzelnie, a na miejscu były tylko szkoła — zbudowana w 1604 roku — i cmentarz z murowanym grobowcem rodzinnym z drugiej połowy XIX wieku. *Słownik* notuje tu około 1880 roku 525 ewangelików i osiemnastu katolików przy 78 domach, na 120 włókach, wśród 34 gburów i siedemnastu zagrodników; w 1871 roku wieś liczyła 531 mieszkańców. W spisie z 1 grudnia 1910 roku było ich 516, a niemiecki jako język ojczysty podało 511 osób. 🟡 Tę samą liczbę 516 nasze wcześniejsze z…