Gdańsk-Sobieszewo — cmentarz ewangelicki
Alter evangelischer Friedhof Bohnsack
- Zniszczony / zamknięty
- 1945
- Czy aktywny dziś
- Nie / zniszczony / nieużywany
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Cmentarz
- Denominacja
- ewangelicka
Z Wikipedii (PL)
W centrum Sobieszewa (po niemiecku Bohnsack), przy dzisiejszej ulicy Turystycznej, u dawnej przeprawy przez Wisłę, leżał wokół kościoła cmentarz luterański, założony w XVII wieku. W latach sześćdziesiątych XX wieku zniwelowano go. Ocalały dwie rokokowe stele z piaskowca z drugiej połowy XVIII wieku: jedna Gerharta Bartscha (1704–1777), sołtysa i starszego zwierzchnika kościoła w Sobieszewie, druga — zwierzchników tutejszego kościoła: Korneliusa Kohna, Simona Lebbego i Jakoba Großnika. Agnieszka Rapicka nazywa Gerharta Bartscha wójtem Orlinek i przełożonym sobieszewskiej gminy ewangelickiej. W jej ocenie są to najstarsze zachowane nagrobki Trójmiasta. Dawny teren cmentarny pełni dziś funkcję lapidarium przy świątyni. Kościół, przy którym cmentarz powstał, wzmiankowano w 1590 roku, a później był siedzibą parafii ewangelickiej. Była to budowla z bali — Zirkwitz odnalazł jej rysunek na mapie Mierzei Gdańskiej z 1600 roku, przechowywanej wówczas w archiwum gdańskim pod sygnaturą 300 PK VII 7. W porównaniu z kościołami w Steegen i Tiegenort świątynia w Bohnsack wyróżniała się, jak zauważył ten sam badacz, wyjątkowo długą nawą. Działanie cmentarza w drugiej połowie XVII wieku poświadcza spis ksiąg metrykalnych Bära, który dla Bohnsack podaje księgi chrztów od 1659 roku, ślubów z 1659 roku i od 1680, a zgonów od 1680 roku. W wyciągu z pracy Mannhardta o dziejach mennonitów Bohnsack nie występuje ani razu, a Bär prowadzi tutejszą parafię wyłącznie jako ewangelicką. Urzędowy spis mie…
Źródła zewnętrzne
- Ewidencja cmentarzy Pomorza (Białe Karty konserwatorskie) — ewidencja konserwatorska
- Cmentarz ewangelicko-mennonicki Sobieszewo (Bohnsack) — Find a Grave — audyt workflow
- „Uebersicht der Bestandtheile und Verzeichniss aller Ortschaften des Danziger Regierungs-Bezirkes”, Danzig 1820 — spis urzędowy
- „Cmentarz Sobieszewski. Historia”, cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- „Cmentarz Sobieszewski”, cmentarze-gdanskie.pl — strona internetowa
- Topographisch-statistisches Handbuch des Regierungs-Bezirks Danzig, Danzig 1869, s. 36, pozycja 19 — źródło drukowane
- A. Rapicka, „Gdańskie cmentarze, których już nie ma”, gdansk.pl (pierwodruk: „30 Dni” 2000, nr 3) — opracowanie popularnonaukowe
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 23 — źródło drukowane
- „Magdeburgische Zeitung”, 25 kwietnia 1860 roku, s. 3 (obraz strony: Bayerische Staatsbibliothek, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Königsberger Hartungsche Zeitung”, 8 listopada 1889 roku, s. 2 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- „Berliner Neueste Nachrichten”, 10 sierpnia 1902 roku, s. 6 (obraz strony: Staatsbibliothek zu Berlin, Deutsches Zeitungsportal) — źródło drukowane
- K. Grabowski, „Cmentarze Gdańska (1945–2015) — omówienie rozprawy doktorskiej”, „Gdański Notatnik Historyczny” 3 (2024), s. 159 — artykuł naukowy
Połączone źródła: koscioly_json
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.