Gdańsk-Kiełpino Górne — dawny kościół ewangelicki
Hoch Kelpin
- Rok powstania
- 1925
- Powiat
- Gdańsk M.
- Typ
- Kościół
- Denominacja
- ewangelickie
Z Wikipedii (PL)
Kościół ewangelicki przy dzisiejszej ulicy Goplańskiej 20 w Kiełpinie Górnym (po niemiecku Hoch Kelpin), wsi włączonej w 1973 roku do Gdańska, zbudowano w połowie lat dwudziestych XX wieku, gdy wieś należała do Wolnego Miasta Gdańska. Po 1945 roku przejęli go katolicy; w 1958 roku poświęcono go jako kościół pod wezwaniem świętego Jana Chrzciciela. Na północ od niego stoi dziś nowy kościół parafialny, konsekrowany w 2005 roku; stary według Encyklopedii Gdańskiej pełni funkcję świątyni pomocniczej. Nie figuruje w rejestrze zabytków; gminna ewidencja zabytków Gdańska wymienia pod tym adresem tylko dom i budynek gospodarczy. W 1860 roku Kiełpino Górne wraz z przysiółkami Jakubowo i Kolberg liczyło 15 domów i 196 mieszkańców: 115 katolików i 81 ewangelików. Spis z 1885 roku zna Hoch Kelpin jako obwód dworski powiatu Danziger Höhe ze 161 mieszkańcami, w tym 16 ewangelikami i 145 katolikami; ewangelicy należeli wtedy do parafii w Lublewie (Löblau), katolicy do Matarni. W 1901 roku właściciel wsi Max Hartmann sprzedał ją Królewsko-Pruskiej Komisji Osiedleńczej, która rozparcelowała grunty. Kiełpino Górne i sąsiednie Smęgorzyno otrzymały razem 23 gospodarstwa osadnicze, a osadnikami byli głównie Niemcy, którzy od pokoleń żyli w Rosji i stamtąd wrócili, zwani Rückwanderer. Według kroniki parafii w Sulminie, którą przytacza niemiecka strona o parafii w Przyjaźni (Rheinfeld), oparta na pracy Willy’ego Heidna, konsystorz wyznaczył dla nowych osad w kwietniu 1905 roku wikariusza Schiefer…
Źródła zewnętrzne
- P. Szczudłowski, „Kościół katolicki wobec poewangelickich świątyń w Gdańsku”, „Nasza Przeszłość”, t. 84 (1995), s. 298–299 — artykuł naukowy
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia), hasło „Kościół św. Jana Chrzciciela” (Kiełpino Górne, ul. Goplańska 20) — encyklopedia
- Encyklopedia Gdańska (Gedanopedia), hasło „Kiełpino Górne” — encyklopedia
- K. Sobolewski, „Historia Kokoszek: Kiełpino Górne” (historiakokoszek.pl) — strona internetowa
- M. Nowicka, „Dzieje gdańskiego Jasienia”, obszerny wyciąg na stronie rady dzielnicy Kokoszki (kokoszki.org), sekcja „Kościółek w Kiełpinie” — strona internetowa
- W. Heidn, „Die Ortschaften des Kreises Karthaus/Westpr. in der Vergangenheit”, Marburg 1965, s. 365–366 — opracowanie
- U. Kerntopf, serwis „Pommern/Westpreußen” (pom-wpru.kerntopf.com), strona evkirche/rheinfeld.htm — dzieje parafii w Sulminie (Richthof) za W. Heidnem (1965) i kroniką parafii w Sulminie — genealogia/historia parafii
- „Das Zwischenmanuskript zum Altpreußischen evangelischen Pfarrerbuch”, Hamburg 2012–2014 (QMS 19), t. 6, s. 1719 (Slotty, Martin) — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für das Königreich Preußen, Provinz Westpreußen, Berlin 1887 (spis z 1 XII 1885), s. 24, poz. 63 — źródło drukowane
- Gemeindelexikon für die Regierungsbezirke Allenstein, Danzig, Marienwerder, Posen, Bromberg und Oppeln, Heft II: Regierungsbezirk Danzig, Berlin 1912 (spis z 1 XII 1910), s. 8–9, poz. 15 — źródło drukowane
- „Die evangelischen Kirchengemeinden in Ostpreußen und Westpreußen in den Pfarr-Almanachen von 1912 und 1913”, wyd. 2, Hamburg 2000 (Sonderschrift 59), almanach Prus Zachodnich 1913, s. 20 — źródło drukowane
- Gminny Program Opieki nad Zabytkami Miasta Gdańska na lata 2020–2023, aneks 4: gminna ewidencja zabytków (uchwała nr XXXVI/911/21 z 27 maja 2021 roku), Dz. Urz. Woj. Pomorskiego 2021, poz. 2337, s. 332, poz. 1646–1647 — dokument urzędowy
- OpenStreetMap, obrys budynku way 111474095 (stary kościół) i way 303496677 (nowy kościół), stan z 8 listopada 2026 roku — mapa
Zauważyłeś błąd, znasz historię obiektu, masz zdjęcia z archiwum rodzinnego? Napisz — każda informacja idzie do bazy z atrybucją źródła. Baza w budowie.