Gdańsk-Stare Miasto — cmentarz ewangelicki przy kościele św. Bartłomieja

Z Wikipedii (PL)

Cmentarz przy kościele świętego Bartłomieja na gdańskim Starym Mieście zajmował prostokątną działkę o powierzchni około 0,5 hektara, z kościołem we wschodniej części, między dzisiejszymi ulicami Łagiewniki, Gnilną, świętego Bartłomieja i Zaułkiem świętego Bartłomieja. Otaczał go mur z bramami; część muru zachowała się wzdłuż północnej granicy działki, przy ulicy Gnilnej. Bramę zachodnią z XVII wieku, zwieńczoną figurą świętego Bartłomieja, zniszczyła burza w 1892 roku. Parafialny opis kościoła z 1916 roku podaje, że świątynia stoi na należącym do parafii placu o powierzchni 43,5 ara między ulicami Schüsseldamm, Bartholomäikirchengasse i Faulgraben, który do 1821 roku służył za miejsce pochówku, a do 1892 roku otaczał go mur długości 123 metrów z czterema bramami. W styczniu 1892 roku burza przewróciła mur od zachodu i od północy; według tej samej broszury nie został on odbudowany, a plac urządzono jako ogród. Cmentarz zlikwidowano w 1821 roku, choć część nagrobków przetrwała do drugiej wojny światowej. Dziś teren jest uporządkowany jako otoczenie świątyni i nie został odtworzony. Nie był to pierwszy cmentarz tej parafii. Pierwszy leżał na Młodym Mieście: przy lokacji w 1380 roku wyznaczono na kościół wraz z przylegającym cmentarzem działkę o wymiarach 120 na 80 metrów. Po 1455 roku cmentarz ten zamknięto i zniszczono, a nowy założono przy świątyni wznoszonej od 1456 roku na Starym Mieście. Już w 1495 roku okolicę Targu Kaszubskiego nazywano Czarnymi Krzyżami (Schwarze Kreuze…