Gdańsk-Wrzeszcz — kościoły ewangelickie (kościół Marcina Lutra i kościół Chrystusa)

Z Wikipedii (PL)

We Wrzeszczu (po niemiecku Danzig-Langfuhr) powstały dwa okazałe kościoły ewangelickie, oba pod patronatem cesarskim. Kościół Marcina Lutra, wzniesiony dla parafii utworzonej 1 stycznia 1896 roku, zaprojektował w stylu neogotyckim Gotthilf Ludwig Möckel z Doberanu, który opracował również całe jego wyposażenie. Drugą świątynią był neobarokowy kościół Chrystusa (Christuskirche) przy dzisiejszej ulicy Mickiewicza, dzieło profesora Politechniki Gdańskiej Hermanna Phlepsa, poświęcone w 1916 roku w obecności rodziny cesarskiej. Oba przetrwały wojnę niemal bez szwanku i oba przeszły wiosną 1945 roku w ręce katolickie. Kościołowi Marcina Lutra brakowało jedynie szyb; przejął go na świątynię garnizonową kapelan wojskowy ksiądz Władysław Żebracki za zgodą zarządu miejskiego z 29 maja 1945 roku i jeszcze tego samego roku poświęcił, a protokołem z 4 lutego 1949 roku obiekt przeszedł w zarząd wojska pod wezwaniem świętych Piotra i Pawła. Kościół Chrystusa wyszedł z działań wojennych z ubytkami w dachu, wybitymi oknami i uszkodzonymi organami; radzieccy żołnierze urządzili w nim przejściowy obóz jeńców niemieckich, opróżniony na prośbę jezuity, ojca Brunona Pawelczyka, który objął świątynię 8 kwietnia 1945 roku i poświęcił ją 15 kwietnia jako kościół świętego Andrzeja Boboli. Od 29 czerwca 1971 roku jezuici są jego właścicielami. O zwrot obu świątyń polskim luteranom starał się pastor E. Dietz — przy kościele Marcina Lutra w latach 1946–1947, przy kościele Chrystusa w 1952 roku. Za każd…